Để nhớ tên người vừa gặp ở sự kiện, bạn nhắc lại tên đó ngay trong câu chào, dùng tên thêm một lần trong lúc nói chuyện, gắn tên với một chi tiết của người đó, và ghi chú ngay sau khi chia tay, không đợi tới tối. Nếu lỡ quên, hỏi lại sớm, trong năm phút đầu, bằng một câu thẳng và nhẹ, còn hơn cố nói chuyện cả buổi mà tránh gọi tên.
Quên tên không phải vì trí nhớ kém. Ở sự kiện, bạn nghe tên đúng lúc đang lo mình sẽ nói gì, tay đang cầm ly, mắt đang nhìn danh thiếp, xung quanh ồn. Tên đi vào tai rồi đi ra ngay. Dưới đây là các thao tác nhỏ giữ tên lại, câu nói mẫu khi lỡ quên, và cách ghi chú để một tháng sau vẫn biết ai là ai.
Tình huống: ba người, ba cái tên, mười phút sau còn lại không cái nào
Anh G là chủ một xưởng in nhỏ, đi hội thảo về giấy và mực in ở một phòng hội nghị khách sạn. Giờ giải lao, anh đứng cạnh cửa kính, được một người quen giới thiệu với ba người cùng lúc: "Đây là chị K bên giấy, anh L bên mực, còn đây là em M làm thiết kế". Anh bắt tay từng người, gật đầu, cười. Mười phút sau, chị K quay sang hỏi anh một câu về máy in, anh trả lời trơn tru, nhưng trong đầu không còn nhớ chị tên gì.
Nỗi lo lúc này không phải chuyện nhỏ. Anh G biết nếu tối nay muốn nhắn hỏi chị K về loại giấy đó, anh sẽ không biết nhắn cho ai. Còn nếu lát nữa chị K gọi "Anh G ơi", anh sẽ không gọi lại được tên chị, và cả hai sẽ thấy khó xử. Người bị quên tên hiếm khi giận, nhưng họ nhận ra, và trong công việc, người nhớ tên mình luôn được ưu ái hơn một chút.
Người đi sự kiện nhiều năm, nhất là người làm bán hàng, đều có cách riêng để giữ tên. Không ai trong số họ có trí nhớ đặc biệt. Họ chỉ làm vài việc nhỏ đúng lúc: lúc nghe tên, lúc nói chuyện, và lúc vừa chia tay. Ba khoảnh khắc đó quyết định tên ở lại hay đi mất.
Lúc nghe tên: bốn thao tác trong mười giây đầu
Phần lớn tên bị quên ngay giây đầu tiên, vì lúc đó bạn đang lo nói phần của mình. Làm chậm lại một nhịp:
- Nhìn vào người đó khi họ nói tên, không nhìn xuống danh thiếp hay ly nước. Nghe tên bằng mắt cũng quan trọng như bằng tai.
- Nhắc lại tên ngay trong câu chào: "Chào chị K, em là G." Nhắc lại thành tiếng là lần thứ hai tên đi qua đầu, và lần này là do bạn nói.
- Nếu tên lạ hoặc nghe không rõ, hỏi lại ngay: "Xin lỗi, chị tên là K hay Kh ạ? Ở đây ồn quá." Không ai phật ý khi bị hỏi lại tên trong giây đầu, ngược lại họ thấy bạn để tâm.
- Gắn tên với một chi tiết của người đó: chị K bên giấy, mặc áo đỏ, nói giọng nhẹ. Trong đầu ghép thành một câu ngắn kiểu "K giấy áo đỏ". Câu càng ngắn càng dễ nhớ.
Khi được giới thiệu nhiều người cùng lúc, đừng cố nhớ hết. Chọn người bạn thật sự muốn nói chuyện, làm đủ bốn thao tác với người đó. Những người còn lại, bạn hỏi lại tên khi tới lượt nói chuyện riêng với họ, lúc đó không ai thấy lạ.
Trong lúc nói chuyện: dùng tên thêm hai lần, không hơn
Một lần ở giữa câu chuyện. Khi hỏi một câu quan trọng, gắn tên vào: "Chị K ơi, loại giấy chị nói lúc nãy có hợp in hộp bánh không ạ?" Gọi tên đúng lúc người kia đang nói chuyện mình quan tâm làm câu hỏi ấm hơn hẳn.
Một lần khi chào về. "Rất vui được gặp chị K, tối em nhắn chị hỏi thêm nhé." Lần gọi tên này là lần bạn đóng tên vào trí nhớ, vì nó đi kèm một việc bạn sẽ làm sau.
Khi giới thiệu người đó cho người khác. Nếu có người thứ ba nhập vào, bạn giới thiệu: "Đây là chị K, chị ấy làm bên giấy in bao bì." Giới thiệu được tức là bạn đã nhớ, và người được giới thiệu sẽ rất có cảm tình.
Đừng gọi tên quá dày. Gọi tên ở mỗi câu nghe như đang đọc kịch bản bán hàng. Người nghe nhận ra ngay, và thay vì thấy được quý, họ thấy bị diễn. Hai ba lần trong mười phút là đủ.
Nói tên mình rõ để người kia cũng nhớ. Nhớ tên là chuyện hai chiều. Khi tự giới thiệu, nói tên chậm, tách riêng khỏi tên công ty, và nếu tên dễ nghe nhầm thì thêm một câu gợi: "Em là G, G trong giấy gói." Người kia nhớ được tên bạn thì lúc chào về họ gọi lại, và bạn có thêm một dịp nghe tên họ.
Khi lỡ quên: câu nói theo từng lúc
Quên trong năm phút đầu là dễ gỡ nhất. Nói thẳng, kèm một lý do nhẹ: "Chị cho em xin lại tên với, lúc nãy đông quá em nghe không rõ." Người kia nhắc lại, bạn nhắc theo, xong. Không ai nhớ chuyện này quá một phút.
Quên sau khi đã nói chuyện lâu thì khó hơn, nhưng vẫn có cách. Nếu có danh thiếp, lấy cớ trao đổi: "Chị cho em xin danh thiếp, em lưu cho đúng tên." Nếu đã kết nối Zalo, mở danh bạ xem lại. Nếu không có cả hai, nói thật một lần: "Em xin lỗi chị, nói chuyện vui quá mà em quên mất tên chị, chị nhắc em với." Câu nói thật này nghe khá hơn nhiều so với tránh gọi tên cả buổi.
Gặp lại ở sự kiện sau mà quên tên người chỉ nhớ mặt: chào trước bằng chỗ gặp, chưa gọi tên vội: "Ơ chị, lần trước mình gặp ở hội thảo giấy phải không ạ? Em là G bên xưởng in." Bạn nói tên mình trước thì người kia thường đáp lại tên của họ. Cách này người làm bán hàng dùng hằng ngày.
Còn khi người kia gọi đúng tên bạn mà bạn quên tên họ, đừng giả vờ. Nhận lỗi nhẹ nhàng, rồi gọi tên họ ngay sau khi nghe lại. Người ta tha cho người quên một lần, chứ ít khi tha cho người quên hai lần.
Ghi chú ngay sau mỗi cuộc nói chuyện
Trí nhớ ngắn hạn chỉ giữ được vài tên trong một buổi. Ghi chú là phần quyết định một tháng sau bạn còn biết ai là ai. Ghi trong một hai phút, ngay sau khi chia tay, ở góc sảnh hoặc lúc vào phiên.
| Ghi gì | Ví dụ |
|---|---|
| Tên và cách gọi | Chị K, gọi "chị", lớn hơn mình vài tuổi |
| Làm gì, ở đâu | Bán giấy in bao bì, kho ở khu công nghiệp phía tây |
| Chi tiết để nhận ra | Áo đỏ, giọng nhẹ, đi cùng em M thiết kế |
| Chuyện đã nói | Hỏi loại giấy in hộp bánh, chị nói có mẫu thử |
| Việc hẹn làm | Tối nay nhắn xin mẫu giấy thử |
| Ai giới thiệu | Anh N bên mực giới thiệu |
Ghi ngay vào phần ghi chú của danh bạ Zalo hoặc danh bạ điện thoại, gắn với tên người đó, thay vì ghi vào sổ riêng. Lần sau người kia nhắn, ghi chú hiện ra ngay. Với danh thiếp giấy, viết vài chữ ở mặt sau bằng bút chì trước khi cất vào ví, nhưng đừng viết trước mặt người vừa đưa, nhiều người thấy không thoải mái.
Những thói quen làm tên rơi mất
Người hay quên tên thường không thiếu trí nhớ, mà có một trong mấy thói quen sau. Bỏ được một là đã khá hơn rõ.
- Chào bằng "Chào anh" chứ không nhắc tên người kia vừa nói. Tên chỉ đi qua một lần, rất dễ mất.
- Nhận danh thiếp rồi cất ngay vào túi mà không nhìn. Nhìn danh thiếp ba giây, đọc thầm tên, rồi mới cất.
- Gặp quá nhiều người trong một buổi, mỗi người hai phút. Mười cái tên lướt qua thì không cái nào ở lại.
- Đợi tới tối mới ghi chú. Tới tối, các khuôn mặt đã trộn vào nhau.
- Lưu danh bạ chỉ có tên, không có công ty hay chỗ gặp. Ba tháng sau danh bạ có năm chị K, không biết chị nào bán giấy.
Một mẹo lưu danh bạ người bán hàng lâu năm hay dùng: lưu theo dạng tên, nghề, nơi gặp, ví dụ "K giấy in hội thảo giấy". Tìm lại theo bất cứ chữ nào cũng ra. Nếu bạn dùng cả Zalo lẫn danh bạ điện thoại, giữ một kiểu đặt tên giống nhau ở cả hai chỗ, đỡ phải nhớ người này lưu kiểu gì, người kia lưu kiểu gì.
Tự kiểm sau một ngày, một tuần, một tháng
Tối hôm sự kiện, mở danh bạ, đọc lại tên từng người đã gặp và thử nhớ mặt. Ai không nhớ ra mặt thì đọc ghi chú. Nhắn tin cho những người đã hẹn làm gì đó, gọi đúng tên trong câu đầu: "Chào chị K, em là G bên xưởng in, chiều nay mình nói chuyện ở hội thảo giấy về loại giấy in hộp bánh. Chị cho em xin mẫu thử như chị nói nhé, em cảm ơn chị."
Sau một tuần, xem lại danh bạ một lần. Ai đã trả lời tin nhắn, bạn đã có một mối quen. Ai chưa, không sao, ghi chú vẫn giúp bạn nhận ra họ lần sau. Sau một tháng, nếu có sự kiện khác trong ngành, đọc lại ghi chú trước khi đi. Gặp lại mà gọi đúng tên ngay câu đầu là lúc người kia nhớ bạn thật sự.
Nếu làm đều mấy việc trên trong ba bốn buổi, bạn sẽ thấy một thay đổi nhỏ: bạn bớt lo lúc nghe tên, vì biết mình có cách giữ. Bớt lo thì nghe rõ hơn, và nghe rõ thì nhớ lâu hơn. Phần lớn người tự nhận "rất kém nhớ tên" thật ra chỉ đang nghe tên trong lúc đầu óc bận nghĩ chuyện khác. Có một điều cũng nên nhớ: nếu người kia có tên dễ nhầm hoặc có cách gọi riêng, như thích được gọi bằng tên tiếng Anh trong môi trường công ty, ghi luôn vào ghi chú, và gọi đúng cách đó ở lần gặp sau.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao vừa nghe tên người khác xong là quên ngay?
Vì lúc nghe tên bạn đang lo việc khác như sẽ nói gì, tay cầm gì, xung quanh ồn ào. Tên chỉ đi qua tai một lần nên không ở lại. Nhắc lại tên ngay trong câu chào là cách đơn giản nhất để giữ tên.
Hỏi lại tên người vừa giới thiệu có bất lịch sự không?
Không, nếu bạn hỏi sớm trong vài phút đầu và kèm lý do nhẹ như chỗ đông nghe không rõ. Người kia thường thấy bạn để tâm tới họ. Điều làm họ phật ý hơn là bạn tránh gọi tên cả buổi rồi lỡ gọi sai.
Được giới thiệu nhiều người một lúc thì nhớ tên thế nào?
Đừng cố nhớ hết ngay lúc đó. Chọn người bạn muốn nói chuyện nhất và làm đủ các thao tác nhắc tên, gắn chi tiết với người đó. Những người còn lại, bạn hỏi lại tên khi nói chuyện riêng với từng người.
Gặp lại người quen ở sự kiện mà quên tên thì nói gì?
Chào trước bằng chỗ đã gặp và nói tên mình trước, ví dụ nhắc lại hội thảo lần trước rồi xưng tên. Người kia thường sẽ đáp lại bằng tên của họ. Nếu vẫn không được, nói thật là mình quên và xin lỗi nhẹ nhàng.
Nên ghi chú về người mới gặp ở đâu cho dễ tìm lại?
Ghi vào phần ghi chú của danh bạ điện thoại hoặc danh bạ Zalo, gắn ngay với tên người đó. Nên ghi tên, việc họ làm, chỗ gặp, chuyện đã nói và việc đã hẹn. Lưu tên danh bạ kèm nghề và nơi gặp giúp tìm lại theo bất kỳ chữ nào.
Gọi tên người mới quen bao nhiêu lần là vừa?
Khoảng hai ba lần trong một cuộc nói chuyện mười phút là vừa, ví dụ lúc chào, lúc hỏi chuyện quan trọng và lúc chào về. Gọi tên ở mỗi câu nghe như kịch bản bán hàng. Người nghe sẽ thấy bị diễn thay vì được quý.