Một tin nhắn xin gặp người đi trước 30 phút nên gọn trong năm đến bảy dòng và có đủ bốn phần: mình là ai nói trong một câu, vì sao chọn đúng người này, đúng một điều muốn hỏi, và một lời xin cụ thể có độ dài, khung giờ, chỗ gặp để người kia chọn. Thiếu phần nào thì người nhận phải hỏi lại, và với tin nhắn từ người lạ, phần lớn người ta không hỏi lại mà để đó.
Bài này đưa ra cấu trúc tin nhắn, mẫu viết sẵn cho từng kênh (Zalo, lời nhắn kèm lời mời kết nối LinkedIn, email), giờ nên gửi, và tin xác nhận khi được nhận lời. Ví dụ giả định: chị M, kế toán ở một công ty bán lẻ, muốn gặp anh N, người đã làm kế toán trưởng cho mấy chuỗi cửa hàng, để hỏi chuyện lên vị trí phụ trách nhóm.
Bốn phần của một tin nhắn xin gặp
Đặt bốn phần này đúng thứ tự, mỗi phần một hai dòng. Người đọc trên điện thoại chỉ thấy khoảng ba dòng đầu ở màn hình thông báo, nên hai phần đầu phải nằm ở đó.
| Phần | Viết gì | Ví dụ ngắn |
|---|---|---|
| Mình là ai | Tên, việc đang làm, ở đâu. Một câu, không kể quá trình. | "Em là M, làm kế toán ở công ty bán lẻ X được bốn năm." |
| Vì sao chọn người này | Mốc chung hoặc một việc cụ thể của họ mà bạn biết. | "Em nghe anh nói ở buổi gặp mặt nhóm kế toán tháng trước về chuyện chia việc cho nhóm." |
| Đúng một điều muốn hỏi | Một câu hỏi hẹp, cho người kia biết họ có trả lời được không. | "Em sắp phụ trách nhóm ba người và đang lúng túng ở việc giao việc cuối tháng." |
| Lời xin cụ thể | Độ dài, khung giờ, chỗ, và lối thoát nhẹ. | "Anh cho em xin 30 phút, sáng thứ Bảy hoặc trưa thứ Tư, quán gần chỗ anh làm. Anh không tiện gặp thì em hỏi qua tin nhắn cũng được ạ." |
Để ý phần thứ hai: đó là chỗ phân biệt tin nhắn viết riêng với tin nhắn gửi hàng loạt. Người có kinh nghiệm nhận nhiều tin, họ đọc phần này để xem bạn có thật sự biết họ là ai không. Một chi tiết cụ thể, đúng, là đủ; không cần khen.
Mẫu cho Zalo: ngắn, một tin, không chào trống
Zalo là kênh thân mật hơn, người ta đọc nhanh và trả lời bằng một hai chữ. Vì vậy tin nhắn càng gọn càng tốt, gửi thành một tin liền, không tách thành bốn tin lắt nhắt làm điện thoại người kia rung bốn lần.
Mẫu khi có người quen chung đã báo trước: "Chào anh N, em là M, làm kế toán ở công ty X, chị P bên nhóm kế toán có nói trước với anh về em. Em sắp phụ trách nhóm ba người và đang lúng túng chuyện chia việc cuối tháng, muốn nghe anh kể hồi đầu anh làm thế nào. Anh cho em xin 30 phút cà phê, sáng thứ Bảy hoặc trưa thứ Tư, chỗ nào gần anh là được ạ."
Mẫu khi chỉ từng gặp ở một buổi: "Chào anh N, em là M, hôm gặp mặt nhóm kế toán tối thứ Năm em ngồi bàn gần cửa, có hỏi anh chuyện khoá sổ. Em đang cần học đúng việc anh kể hôm đó. Anh cho em xin nửa tiếng vào tuần sau được không ạ? Em theo giờ anh."
Đừng gửi lời mời kết bạn trống rồi chờ. Người lạ gửi lời mời kết bạn không kèm lời nhắn thường bị bỏ qua. Nếu Zalo cho phép kèm lời nhắn khi kết bạn, dùng đúng câu đầu tiên của mẫu: tên, việc, mốc chung. Chỉ khi được chấp nhận rồi mới gửi trọn tin xin gặp.
Không gửi tin nhắn thoại cho người chưa quen. Người ta có thể đang ở chỗ không mở loa được, và tin thoại buộc họ nghe hết mới biết bạn cần gì.
Mẫu cho LinkedIn: lời nhắn kèm lời mời kết nối
Lời nhắn kèm lời mời kết nối thường bị giới hạn độ dài, khoảng vài trăm ký tự. Không đủ chỗ cho bốn phần, nên chỉ dùng hai phần đầu cộng một câu xin gọn, phần chi tiết để sau khi được chấp nhận.
Mẫu lời nhắn khi gửi lời mời: "Chào anh N, em là M, kế toán bán lẻ. Em đọc bài anh viết về chia việc khoá sổ cho nhóm nhỏ và muốn xin anh 30 phút hỏi chuyện này. Mong được kết nối với anh." Gọn, có lý do, có lời xin, không cần gì thêm.
Sau khi được chấp nhận, gửi tin thứ hai đầy đủ hơn, trong vòng một ngày, khi người kia còn nhớ mình vừa bấm đồng ý: "Cảm ơn anh đã kết nối. Như em nói, em sắp phụ trách nhóm ba người và đang kẹt ở việc chia việc cuối tháng. Anh tiện gặp cà phê 30 phút hoặc gọi video 20 phút thì em theo giờ anh, sáng sớm hay trưa đều được ạ."
Trên LinkedIn, người kia thường xem hồ sơ của bạn trước khi trả lời. Kiểm lại ảnh, dòng tiêu đề và mục kinh nghiệm cho khớp với điều bạn tự giới thiệu. Một hồ sơ trống hoặc lệch với lời nhắn làm người ta chần chừ.
Mẫu email: khi chỉ biết địa chỉ thư công việc
Email hợp khi người đi trước làm ở nơi dùng thư là chính, hoặc khi bạn chỉ tìm được địa chỉ thư công việc của họ. Email cho phép viết dài hơn một chút, nhưng không có nghĩa nên viết dài: vẫn bốn phần, chỉ thêm tiêu đề và lời chào kết.
Tiêu đề thư nói luôn việc: "Xin 30 phút hỏi chuyện chia việc cho nhóm kế toán nhỏ". Tiêu đề kiểu "Xin chào anh" hay "Làm quen" dễ bị lọc hoặc bị bỏ qua.
Thân thư mẫu: "Chào anh N, em là M, kế toán ở công ty bán lẻ X được bốn năm. Em nghe anh nói ở buổi gặp mặt nhóm kế toán tháng trước về cách chia việc khoá sổ cho nhóm nhỏ. Em sắp phụ trách nhóm ba người và đang lúng túng đúng chuyện đó. Anh cho em xin 30 phút cà phê gần chỗ anh làm, hoặc 20 phút gọi video nếu anh tiện hơn. Em rảnh sáng thứ Bảy, trưa thứ Tư và sáng thứ Năm tuần sau. Nếu anh không có thời gian, em rất cảm ơn nếu anh trả lời giúp một câu: anh chia việc theo người hay theo loại chứng từ? Em cảm ơn anh. M."
Không đính kèm hồ sơ xin việc, không đính kèm tệp. Đây không phải thư ứng tuyển, và tệp đính kèm từ người lạ là thứ nhiều người không dám mở.
Giờ gửi và những chi tiết nhỏ làm tin được đọc
Gửi trong giờ làm việc, giữa tuần. Khoảng chín đến mười một giờ sáng thứ Ba, thứ Tư, thứ Năm là lúc người ta đã xong việc gấp đầu ngày và còn sức đọc tin. Tin gửi lúc mười một giờ đêm, dù được đọc, thường để lại cảm giác người gửi không để ý giờ giấc của người khác.
Gọi đúng tên ngay đầu tin. "Chào anh N" thay vì "Chào anh". Người ta lướt màn hình thông báo, thấy tên mình là dừng lại đọc.
Viết hoa đầu câu, có dấu, không viết tắt. Tin không dấu hoặc đầy chữ viết tắt kiểu nhắn bạn bè làm người lạ đọc mệt và đánh giá thấp sự nghiêm túc.
Đọc lại trên điện thoại trước khi gửi. Một đoạn trông vừa phải trên máy tính có thể dài cả màn hình trên điện thoại. Nếu phải cuộn mới đọc hết, cắt bớt.
Không dán tin nhắn soạn sẵn có tên người khác. Lỗi này xảy ra nhiều hơn bạn nghĩ khi gửi cho vài người cùng lúc. Một tin gọi nhầm tên là hết cơ hội với người đó.
Khi được nhận lời: tin xác nhận và tin nhắc
Người kia trả lời "Được em, trưa thứ Tư nhé" là bạn có việc tiếp theo ngay: chốt lại trong một tin, đủ giờ, chỗ, chủ đề, để không ai phải nhớ. "Dạ em cảm ơn anh. Em chốt trưa thứ Tư 12 giờ 15 ở quán cà phê ở tầng trệt toà nhà anh làm. Em muốn hỏi anh chuyện chia việc khoá sổ cho nhóm ba người. Em sẽ đến sớm giữ chỗ ạ."
Nếu người kia để bạn chọn quán, chọn chỗ gần họ, yên, có chỗ ngồi, và gửi kèm địa chỉ chữ chứ không gửi đường link. Người bận không muốn phải bấm mở thêm thứ gì.
Hôm trước buổi gặp, khoảng chiều, nhắn một câu nhắc: "Anh N ơi, mai trưa 12 giờ 15 em gặp anh ở quán dưới toà nhà như đã hẹn ạ." Câu nhắc này không phải vì nghĩ người kia quên, mà để họ có cơ hội báo đổi giờ nếu có việc đột xuất.
Nếu người kia báo dời lịch, trả lời ngay và nhẹ: "Dạ không sao anh, anh chọn hôm khác tiện cho anh, em theo ạ." Đừng tỏ ra tiếc hay hỏi vì sao. Người dời lịch đã thấy áy náy, câu trả lời thoải mái làm họ muốn giữ lời lần sau.
Tự kiểm một tin nhắn xin gặp trước khi bấm gửi
Đọc lại tin của mình bằng con mắt của người nhận đang bận, rồi hỏi năm câu: Đọc ba dòng đầu đã biết mình là ai chưa? Có lý do nào cho thấy bạn biết đúng người này không? Câu hỏi có hẹp tới mức người kia biết mình trả lời được không? Có độ dài và khung giờ cụ thể không? Có lối thoát cho người kia nếu họ không gặp được không?
Nếu một câu trả lời là không, sửa trước khi gửi. Nếu tin dài quá một màn hình điện thoại, cắt phần kể về mình trước, vì đó là phần người nhận ít cần nhất.
Sau khi gửi, ghi ngày gửi vào sổ. Một tuần chưa có tin thì nhắc một lần, đúng một lần. Hai tuần vẫn im lặng thì coi như câu trả lời là chưa, cảm ơn trong lòng và chuyển sang người khác, không nhắn trách.
Giữ lại những tin đã được trả lời nhanh để xem chúng giống nhau ở đâu. Sau năm sáu lần, bạn sẽ thấy mẫu nào hợp với nghề mình, và viết tin sau chỉ mất năm phút.
Câu hỏi thường gặp
Tin nhắn xin gặp nên dài bao nhiêu?
Trên Zalo khoảng năm đến bảy dòng, đọc hết trong một màn hình điện thoại. Lời nhắn kèm lời mời kết nối LinkedIn thì ngắn hơn, chỉ hai ba câu. Email có thể dài hơn chút nhưng vẫn nên đọc hết trong chưa tới một phút.
Có nên nói rõ là muốn xin việc ở công ty của người đó không?
Nếu mục đích thật là xin việc thì đó là một kiểu lời xin khác và nên nói thẳng là xin việc. Còn khi muốn học hỏi, đừng giấu ý xin việc trong lời xin gặp, vì người đi trước nhận ra rất nhanh và sẽ thấy bị lừa.
Gửi tin xin gặp vào cuối tuần có được không?
Được nếu người đó làm nghề hay làm cuối tuần như bán hàng, dịch vụ. Với người làm văn phòng, tin gửi giữa tuần trong giờ làm việc thường được đọc kỹ hơn. Tránh gửi sau chín giờ tối, kể cả khi bạn biết người kia còn thức.
Nên đưa ra bao nhiêu khung giờ để người kia chọn?
Hai đến ba khung giờ là vừa, trải ở các buổi khác nhau như sáng sớm, trưa và chiều. Ít hơn thì người kia khó khớp, nhiều hơn thì giống như bạn rảnh cả tuần. Luôn kèm câu bạn sẵn sàng theo giờ của họ.
Người đi trước trả lời rất ngắn thì có phải họ không muốn gặp?
Không hẳn. Người bận thường trả lời rất ngắn với mọi tin nhắn, kể cả khi họ vui lòng gặp. Hãy nhìn vào nội dung: họ đưa ra giờ hay hỏi lại điều gì thì là đang nhận lời. Chỉ khi họ nói rõ đang bận và không hẹn lại thì mới coi là chưa.
Có cần gửi kèm giới thiệu bản thân dài hoặc hồ sơ năng lực không?
Không cần trong tin đầu. Một câu giới thiệu là đủ, người kia muốn biết thêm sẽ xem trang cá nhân của bạn. Hồ sơ năng lực chỉ gửi khi người đi trước hỏi, hoặc khi câu hỏi của bạn là xin họ nhận xét đúng tập hồ sơ đó.