Đứng một mình ở hội thảo, cách dễ nhất để bắt chuyện là chọn chỗ người khác cũng đang đứng một mình hoặc đang chờ (quầy cà phê, bàn đăng ký, cửa phòng chính), mở lời bằng một câu về chính buổi hội thảo, hỏi một câu về công việc của người kia, nói chừng năm đến mười phút rồi xin kết nối hoặc chào đi. Bạn không cần câu mở lời hay, chỉ cần một câu dễ trả lời và một lối thoát sẵn cho cả hai.
Phần dưới viết cho người đi hội thảo ngành một mình: nhân viên kinh doanh được công ty cử đi, kỹ sư đi nghe báo cáo chuyên môn, chủ cửa hàng nhỏ đi hội thảo nhà cung cấp. Đi theo thứ tự từ lúc bước vào sảnh tới lúc về nhà nhắn tin, kèm câu nói mẫu cho từng lúc và những lỗi khiến người kia muốn rút đi sớm.
Vì sao đứng một mình giữa sảnh hội thảo lại khó mở lời
Hình dung một buổi hội thảo ngành bao bì ở khách sạn, chừng hai trăm người. Bạn là nhân viên kinh doanh mới, được cử đi thay trưởng phòng. Giờ giải lao đầu tiên, sảnh ồn lên, người ta tụ thành từng cụm ba bốn người, ai cũng có vẻ quen nhau. Bạn cầm ly cà phê, đứng cạnh cột, mở điện thoại xem dù chẳng có gì để xem. Mười lăm phút trôi qua, chuông vào phiên sau, bạn chưa nói với ai câu nào.
Cái khó không nằm ở chỗ bạn kém nói. Nó nằm ở ba nỗi ngại rất cụ thể: sợ làm phiền người đang bận, sợ bị hỏi lại mà không biết trả lời gì, và sợ không biết dừng ở đâu nên dính mãi vào một người. Còn người đứng đối diện thì nghĩ gì? Người từng tổ chức sự kiện ngành đều biết: phần lớn người đứng trong sảnh cũng đi một mình hoặc chỉ quen sơ một hai người. Nhiều người đang mong có ai đó mở lời trước để khỏi phải đứng cầm ly nước một mình.
Vì vậy việc bắt chuyện ở hội thảo không phải xin xỏ hay làm phiền. Bạn chỉ đang làm cái việc mà người bên cạnh cũng muốn làm nhưng chưa dám. Điều cần là một vài thao tác nhỏ để giảm ngại cho cả hai bên: đứng đúng chỗ, nói một câu dễ đáp, và để người kia thấy rõ là họ có thể rời đi bất cứ lúc nào.
Chọn chỗ đứng: bốn vị trí dễ mở lời nhất trong sảnh
Hàng chờ ở quầy cà phê, trà. Ai cũng phải đứng chờ một hai phút, tay rảnh, mắt không có việc gì làm. Một câu hỏi nhỏ ở đây không làm ai giật mình. Đứng sau ai đó trong hàng là cách vào chuyện tự nhiên nhất cả buổi.
Bàn đứng cao có một người. Người đứng một mình ở bàn cao thường đang đặt ly để xem điện thoại. Bạn đặt ly của mình xuống cùng bàn, đó đã là một nửa câu chào. Tránh bàn có đúng hai người đang nói chuyện sát nhau, đó thường là cuộc nói chuyện riêng.
Khu trưng bày, góc có tờ giới thiệu của đơn vị tài trợ. Người đứng xem cùng một thứ với bạn là đã có sẵn đề tài chung. Bạn hỏi ý họ về thứ đang xem, không cần giới thiệu mình trước.
Cửa phòng chính mười phút trước khi vào phiên. Lúc này người ta đứng chờ, biết chắc cuộc nói chuyện sẽ ngắn vì sắp vào. Đây là chỗ tốt cho người ngại: có sẵn điểm dừng, không lo bị kẹt lâu.
Chỗ nên tránh. Đừng chặn người vừa bước ra khỏi nhà vệ sinh, người đang gọi điện, hay người đang ăn dở đĩa bánh. Cũng đừng đứng chắn lối đi giữa sảnh để bắt chuyện, người kia sẽ chỉ nghĩ tới việc tránh đường cho người khác.
Mười giây đầu: câu mở lời theo từng chỗ đứng
Câu đầu tiên không cần thông minh. Nó chỉ cần nói về thứ cả hai cùng đang thấy, và kết thúc bằng một câu hỏi người kia trả lời được trong một hơi. Ở hàng chờ cà phê: "Anh uống thử trà gừng chưa ạ? Em đang phân vân giữa trà với cà phê." Câu này không ai thấy bị dò hỏi, và người kia đáp xong thường hỏi lại bạn một câu.
Ở bàn đứng cao, đặt ly xuống rồi nói: "Chị cho em đứng chung bàn với ạ. Phiên vừa rồi chị thấy phần nào đáng nghe nhất?" Câu hỏi về phiên vừa xong là câu an toàn nhất ở hội thảo, ai cũng có ý kiến, kể cả ý kiến "hơi dài".
Ở cửa phòng chính trước giờ vào: "Anh có biết phiên tới bắt đầu đúng giờ không ạ, em định tranh thủ gọi một cuộc." Hoặc: "Anh hay đi hội thảo bao bì không, em mới đi lần đầu nên chưa biết ai với ai." Câu thứ hai nói thật mình là người mới, và người đi lâu năm thường thích được hỏi kiểu đó, họ sẽ kể vài chuyện.
Sau câu đầu, khi người kia đã đáp, bạn mới giới thiệu mình trong hai câu: "Em là B, bên em làm khay nhựa cho các xưởng thực phẩm ở khu công nghiệp. Anh làm mảng nào ạ?" Giới thiệu sau câu hỏi chứ không phải trước, vì mở đầu bằng tên và công ty nghe giống chào hàng, người kia sẽ dựng hàng rào ngay.
Nói tiếp sau câu đầu: năm đến mười phút có thứ tự
Phần lớn người mới chỉ lo câu đầu, rồi đứng im khi người kia đáp xong. Một cuộc nói chuyện ngắn ở sảnh có thể đi theo thứ tự sau, mỗi bước chừng một hai phút:
- Hỏi về việc người kia đang làm, bằng câu hỏi mở: "Mảng đó dạo này bận không anh?" thay vì "Anh làm ở công ty nào?". Câu hỏi về công ty dễ ra câu trả lời một chữ.
- Nghe và hỏi tiếp một chi tiết trong câu trả lời. Người kia nói "bận vì khách đổi quy cách", bạn hỏi đổi kiểu gì. Một câu hỏi tiếp đúng chỗ đáng hơn mười câu khen.
- Kể một chút về mình, ngắn bằng hoặc ngắn hơn phần người kia kể. Một chuyện cụ thể trong tuần, không phải giới thiệu năng lực công ty.
- Tìm một điểm chung để có cớ liên lạc sau: cùng quan tâm một phiên, cùng có khách ở một tỉnh, cùng đang tìm một loại máy. Đây là thứ bạn sẽ nhắc lại trong tin nhắn tối nay.
- Xin kết nối hoặc chào đi trước khi câu chuyện cạn, đừng đợi tới lúc cả hai cùng im lặng.
Không cần làm đủ năm bước với mọi người. Có người chỉ đi tới bước hai rồi chuông vào phiên, vậy là đủ cho lần đầu. Mục tiêu của một buổi hội thảo với người đi một mình chỉ nên là hai hoặc ba cuộc nói chuyện thật, không phải đi hết sảnh.
Khi người kia trả lời cụt hoặc đang chờ ai đó
Người kia trả lời một chữ, mắt nhìn quanh. Họ có thể đang chờ đồng nghiệp hoặc mệt. Bạn đừng cố hỏi thêm. Nói một câu khép nhẹ: "Thôi em không làm phiền anh, chúc anh nghe phiên sau vui nhé." Rồi đi lấy thêm nước. Không ai nhớ chuyện đó quá năm phút, kể cả bạn.
Người kia hỏi lại câu bạn chưa biết trả lời. Ví dụ "Bên em giá khay bao nhiêu?" mà bạn không nắm. Nói thật: "Cái đó em phải hỏi lại phòng, anh cho em xin Zalo, chiều nay em gửi anh." Câu trả lời này còn tạo luôn cớ liên lạc.
Có người thứ ba nhập vào. Đó là tín hiệu tốt. Bạn quay người mở góc cho họ, giới thiệu ngắn: "Anh A làm bên khay giấy, em với anh ấy đang nói về chuyện khách đổi quy cách." Người vừa tới sẽ nhớ bạn là người dễ chịu.
Bạn thấy mình nói quá nhiều. Dấu hiệu là người kia gật liên tục mà không hỏi gì. Dừng lại, hỏi một câu về họ. Nếu đã lỡ kể dài, câu sửa là: "Em kể nhiều quá, còn bên anh thì sao ạ?"
Nói dở và nói được ở sảnh hội thảo
Những câu dưới đây không sai về lời, nhưng làm người kia thấy bị dò, bị chào hàng hoặc bị giữ chân. Người làm kinh doanh lâu năm nhận ra ngay sau câu thứ hai.
| Tránh | Thay bằng |
|---|---|
| "Em chào anh, em là B công ty X, bên em chuyên cung cấp..." | "Phiên vừa rồi anh thấy thế nào ạ?" rồi mới giới thiệu mình. |
| "Anh làm chức gì ở công ty?" | "Anh phụ trách mảng nào ạ?" |
| Đưa danh thiếp ngay khi vừa chào | Đưa khi người kia hỏi cách liên lạc hoặc khi sắp chào đi. |
| "Anh có cần mua khay không anh?" | Không chào hàng ở sảnh. Ghi nhớ nhu cầu, nhắn sau nếu đúng. |
| Đứng im chờ người kia nói tiếp | Hỏi tiếp một chi tiết trong câu họ vừa nói. |
| "Thôi em đi đây" rồi quay đi ngay | "Em đi chào thêm vài người, rất vui được nói chuyện với anh." |
Một lỗi nữa ít ai nói: mang cả xấp tờ giới thiệu sản phẩm đi phát trong giờ giải lao. Người nhận cầm đi rồi để lại trên bàn đứng. Một tờ giấy không mở được cuộc nói chuyện nào, còn một câu hỏi thì có.
Sau buổi: tối nay, một tuần, một tháng
Tối hôm đó, trước mười giờ, nhắn cho từng người đã nói chuyện thật, mỗi tin ba dòng, nhắc đúng điểm chung: "Chào anh A, em là B, chiều nay mình đứng chung bàn ở hội thảo bao bì, nói chuyện khách đổi quy cách khay. Em gửi anh kết nối để tiện hỏi han. Chúc anh tuần mới thuận lợi." Không gửi kèm bảng giá, không gửi hồ sơ năng lực.
Trong vòng một tuần, nếu có thứ hữu ích liên quan tới điều người kia nói, gửi một lần: một bài viết, một mẹo nhỏ, tên một loại vật liệu họ đang tìm. Nếu không có gì, không cần nhắn. Ghi vào sổ tay hoặc danh bạ một dòng: gặp ở đâu, nói chuyện gì, người kia đang lo việc gì.
Sau một tháng, tự kiểm bằng câu hỏi đơn giản: trong số người đã gặp, có ai bạn nhắn được mà không thấy ngượng không. Nếu có một người, buổi hội thảo đã đáng đi. Lần sau đi hội thảo cùng ngành, bạn sẽ gặp lại vài gương mặt cũ, và câu mở lời dễ hơn nhiều: "Ơ chị B, lần trước mình gặp ở hội thảo bao bì phải không ạ?"
Câu hỏi thường gặp
Đi hội thảo một mình thì nên bắt chuyện với bao nhiêu người là đủ?
Với người đi một mình, hai đến ba cuộc nói chuyện thật trong một buổi là con số hợp lý. Một cuộc nói chuyện thật nghĩa là bạn biết người kia đang làm gì, đang lo gì và có cớ để nhắn lại. Đi hết sảnh phát danh thiếp thường không để lại gì sau một tuần.
Có nên giới thiệu tên và công ty ngay câu đầu tiên không?
Không nên mở đầu bằng tên và công ty, vì nghe giống chào hàng và người kia sẽ đề phòng. Hãy hỏi một câu về buổi hội thảo trước, đợi người kia đáp, rồi mới giới thiệu mình trong hai câu ngắn. Giới thiệu lúc đó tự nhiên hơn vì đã có cuộc nói chuyện.
Nếu người kia trả lời cụt lủn thì xử lý thế nào cho đỡ ngượng?
Chào khép nhẹ bằng một câu chúc, rồi chuyển sang chỗ khác như lấy thêm nước hoặc xem khu trưng bày. Người trả lời cụt thường đang chờ ai đó hoặc mệt, không phải ghét bạn. Đừng hỏi dồn để cứu cuộc nói chuyện, càng hỏi càng ngượng cho cả hai.
Giờ giải lao chỉ mười lăm phút thì nên làm gì trước?
Đi thẳng tới hàng chờ cà phê hoặc bàn đứng cao gần đó, vì đây là hai chỗ dễ mở lời nhất. Đừng dành năm phút đầu để xem điện thoại cho đỡ ngại, vì lúc đó người ta đã tụ nhóm xong. Năm phút cuối giải lao nên đứng gần cửa phòng chính để nói thêm một cuộc ngắn.
Có nên xin kết nối Zalo ngay sau vài phút nói chuyện không?
Nên xin khi cuộc nói chuyện có một điểm chung rõ ràng, ví dụ người kia muốn bạn gửi một thông tin. Câu xin nên gắn với lý do cụ thể để người kia thấy hợp lý. Nếu chỉ nói chuyện xã giao vài câu, chào đi là đủ, gặp lại lần sau sẽ dễ xin hơn.
Nhắn tin sau hội thảo vào lúc nào thì hợp?
Tối cùng ngày, trước khoảng mười giờ, là lúc người kia còn nhớ mặt bạn. Tin nhắn nên dài khoảng ba dòng, nhắc lại chỗ gặp và chuyện đã nói. Để sang tuần sau thì người kia thường đã quên, và tin nhắn dễ bị xem như tin chào hàng.