QuenBiet.comQuen Biết
Hội nhóm nghề nghiệp và cộng đồng

Câu lạc bộ sở thích thành quen biết công việc: để chuyện nghề tự đến

Chạy bộ, đá bóng, làm gốm cùng nhóm rồi quen người làm nghề hay: khi nào nhắc tới công việc, nói câu gì, nhận lời giúp ra sao để sân chơi vẫn là sân chơi.

A young Vietnamese man in a bright orange running shirt jogs beside two older runners along a tree-lined path in a city park, side tracking shot, pale early morning light

Câu lạc bộ sở thích thành được quen biết công việc khi bạn để chuyện nghề đến sau, thường sau vài tuần sinh hoạt đều: tham gia cho thật, chỉ nói về việc mình làm khi được hỏi, nói ngắn và cụ thể, và chỉ chuyển sang bàn công việc ở một cuộc hẹn riêng ngoài giờ sinh hoạt. Người trong câu lạc bộ quý bạn vì bạn chạy cùng họ mỗi sáng, không phải vì bạn có sản phẩm. Giữ được thứ tự đó thì khi cần, họ là người đầu tiên nghĩ tới bạn.

Bài này dành cho người đã đi chạy bộ, đá bóng, đạp xe hay học làm gốm cùng một nhóm được ít lâu, nhận ra trong nhóm có người làm đúng ngành mình quan tâm, và băn khoăn: có nên nói chuyện công việc không, nói thế nào để không thành kẻ "đến đâu cũng bán hàng".

Tình huống: buổi chạy sáng và một người làm đúng nghề bạn cần

Anh R làm kỹ sư điện cho một công ty lắp đặt, chạy bộ cùng một nhóm ở công viên gần nhà được hai tháng, năm giờ rưỡi sáng thứ ba, thứ năm và chủ nhật. Trong nhóm có chú S chừng năm mươi tuổi, chạy chậm mà đều, sau giãn cơ hay kể chuyện xưởng. Một buổi anh R nghe ra chú S làm chủ một xưởng cơ khí nhỏ, đang tính lắp lại hệ thống điện cho khu máy mới.

Anh R thấy đây đúng là việc của mình, và cũng thấy ngại. Nếu nói ngay, chú S có thể nghĩ anh vào nhóm chạy để tìm khách. Nếu không nói, cơ hội có thể trôi. Chú S thì đang nghĩ khác: sáng sớm chú ra công viên để quên chuyện xưởng một tiếng, chú không muốn bị chào hàng giữa lúc thở dốc.

Hai cái ngại này chính là trung tâm của chuyện quen biết qua sở thích. Sân chơi có giá trị vì nó không phải chỗ làm. Người ta đến để thả lỏng, để là chính mình không kèm chức danh. Ai mang chức danh vào quá sớm sẽ làm cái không khí đó mất đi, và người khác sẽ lặng lẽ giữ khoảng cách.

Nhưng sân chơi cũng là nơi người ta thấy bạn thật nhất: đúng giờ hay không, có chờ người chạy chậm không, có giữ lời khi hẹn mang nước không. Những điều đó làm nên lòng tin, thứ mà một buổi gặp đối tác chính thức khó tạo ra. Khi chuyện nghề đến sau lòng tin đó, nó đến rất nhẹ.

Một chi tiết người chạy nhóm lâu năm hay để ý: người được quý nhất trong nhóm thường không phải người chạy nhanh nhất hay làm chức to nhất, mà là người hay ở lại cuối buổi chờ người chạy chậm về đích, người nhớ mang thêm chai nước cho ai quên. Muốn được nghĩ tới khi có việc, hãy là người như vậy trước đã. Chuyện nghề của bạn, người khác sẽ tự tò mò hỏi.

Thứ tự để chuyện nghề tự đến

Không có lịch cố định cho mọi nhóm, nhưng người đã quen nhiều mối làm ăn qua câu lạc bộ thường đi theo các mốc sau:

  1. Mấy tuần đầu: đi đều và làm phần việc của nhóm. Đúng giờ, nhớ tên người, góp tiền nước đúng hạn, phụ mang đồ khi có buổi chạy dài. Không nhắc tới công việc của mình trừ khi có người hỏi.
  2. Khi được hỏi "em làm gì": trả lời một câu rồi hỏi lại. Nói việc mình làm bằng lời thường, rồi chuyển câu hỏi về họ. Đừng kể thêm khi họ chưa hỏi tiếp.
  3. Khi họ tự kể về một khó khăn đúng mảng của bạn: nói bạn biết chút ít, chưa chào giá. Cho một gợi ý nhỏ miễn phí ngay lúc đó, kiểu một câu kinh nghiệm, không phải bản báo giá.
  4. Nếu họ muốn nghe thêm: hẹn riêng, ngoài giờ sinh hoạt. Một buổi cà phê hay một cuộc gọi vào giờ hành chính. Tách hẳn khỏi buổi chạy để nhóm vẫn là nhóm.
  5. Nếu làm việc với nhau: làm như với mọi khách khác. Có báo giá, có thoả thuận rõ, không vì "anh em cùng chạy" mà làm mập mờ. Người quen càng cần rõ ràng hơn.

Có những người bạn quen trong câu lạc bộ cả năm mà chưa bao giờ làm việc cùng, và vẫn là mối quen tốt. Họ có thể giới thiệu bạn cho người khác, cho bạn lời khuyên, hoặc chỉ là người chạy cạnh bạn mỗi sáng. Quen biết không cần lúc nào cũng thành hợp đồng.

Câu nói mẫu từ lúc được hỏi tới lúc hẹn riêng

Khi có người hỏi bạn làm nghề gì lúc giãn cơ: "Em làm kỹ sư điện, chủ yếu lắp điện cho nhà xưởng. Còn chú, cháu thấy chú hay kể chuyện máy móc, chú làm bên cơ khí ạ?" Một câu về mình, một câu hỏi lại. Người kia sẽ nói tiếp nếu họ muốn.

Khi họ kể về một khó khăn đúng mảng của bạn: "Khu máy mới mà dùng chung tủ điện cũ thì chú nên cho thợ kiểm lại tải trước khi chạy, cháu gặp mấy xưởng bị nhảy át suốt vì chỗ đó. Chú cần thì hôm nào cháu ghé xem giúp, không có gì đâu." Gợi ý thật, lời mời nhẹ, không nhắc tiền.

Khi họ tỏ ý muốn nói thêm: "Sáng chạy mình nói vội không rõ được. Chiều thứ bảy chú có ở xưởng không, cháu qua xem tận nơi rồi nói cho chú dễ hình dung." Câu này tách chuyện việc ra khỏi giờ chạy một cách tự nhiên.

Tin nhắn Zalo sau đó, gửi trong giờ hành chính: "Chào chú S, cháu là R nhóm chạy sáng ạ. Như hôm chủ nhật nói, chiều thứ bảy khoảng ba giờ cháu ghé xưởng chú xem khu tủ điện được không ạ. Chú bận thì cháu đổi hôm khác." Nhắc lại mình là ai, nhắc chỗ gặp, một đề nghị rõ, có đường lùi.

Nếu sau buổi xem xưởng chú S chưa quyết, buổi chạy kế tiếp đừng hỏi chuyện đó. Chào như mọi khi: "Sáng nay chú chạy được mấy vòng rồi ạ?" Chuyện việc để tin nhắn, chuyện chạy để buổi chạy.

Nói dở → nói được ở câu lạc bộ sở thích

Dở: phát danh thiếp cho cả nhóm sau buổi đầu. Người nhận gật đầu cảm ơn rồi để quên trong túi quần áo tập. Được: chờ có người hỏi bạn làm gì, trả lời một câu, và chỉ trao số khi họ xin. Danh thiếp ở sân chơi nên ít hơn số người hỏi.

Dở: "Anh chị có ai cần lắp điện nhà xưởng thì gọi em nhé, em làm giá tốt cho người trong nhóm." Câu này biến cả nhóm thành danh sách khách. Được: không nói gì về giá. Khi ai đó tự nhắc tới chuyện đó, đưa một gợi ý có ích rồi hẹn riêng.

Dở: rủ người trong nhóm vào nhóm chat bán hàng của mình. Họ vào cho nể rồi tắt thông báo, và từ đó nhìn bạn khác đi. Được: giữ nhóm chat câu lạc bộ cho chuyện câu lạc bộ, trao đổi việc thì nhắn riêng.

Dở: lấy giờ chạy để hỏi han chuyện làm ăn của người khác. Hỏi doanh thu, hỏi khách lớn của họ làm họ thấy bị dò. Được: hỏi điều họ tự kể, dừng khi họ đổi chủ đề.

Dở: vì đã làm việc với nhau mà bớt đi buổi chạy. Người kia sẽ nghĩ bạn chỉ đến vì việc. Được: vẫn đi đều như trước, thậm chí đều hơn, để mối quen ở sân chơi không bị chuyện việc làm nhạt đi.

Khi chính bạn được người trong nhóm nhờ việc

Chiều ngược lại cũng hay gặp: một người trong nhóm biết bạn làm kế toán, làm thiết kế hay sửa xe, và nhờ bạn "xem giúp tí". Lần đầu giúp nhẹ một câu là bình thường và là cách tốt để quen thêm. Nhưng nếu việc bắt đầu lớn, mất của bạn vài buổi tối, nên nói rõ từ sớm.

Câu mẫu khi việc vượt quá "xem giúp": "Phần này em làm được, nhưng nó mất của em khoảng hai buổi. Anh muốn em làm hẳn thì em gửi anh báo giá như với khách bên ngoài, để mình rõ ràng với nhau, sau vẫn chạy cùng thoải mái." Nói câu này sớm thì không ai phật lòng. Để làm xong rồi mới nói, hoặc ngại không nói rồi bực trong lòng, mới làm hỏng cả mối quen lẫn buổi chạy.

Nếu bạn không muốn nhận, từ chối gọn và gợi ý chỗ khác: "Mảng này em không chuyên lắm, em sợ làm không tới. Em biết một chị làm đúng việc này, anh cần thì em hỏi chị ấy xem có nhận không." Từ chối mà vẫn giúp được một bước thì người kia thường còn quý bạn hơn.

Có một giới hạn nên giữ: chuyện tiền bạc riêng như cho vay, góp vốn, đứng tên giùm thì không bàn trong quan hệ câu lạc bộ, dù người kia thân tới đâu. Một câu là đủ: "Chuyện tiền nong em không nhận được, anh thông cảm."

Tự kiểm sau một tháng, ba tháng và nửa năm

Sau một tháng sinh hoạt, câu hỏi chỉ nên là: mình có đi đều không, mình nhớ tên được bao nhiêu người, có ai chủ động chào mình trước chưa. Chưa cần nghĩ tới công việc. Nếu đã nhắc tới chuyện nghề nhiều hơn một hai lần mà chưa ai hỏi, bạn đang đi nhanh quá.

Sau ba tháng, xem có ai trong nhóm đã hỏi bạn một câu về nghề của bạn chưa, và bạn đã trả lời giúp được chưa. Có ai bạn có thể nhắn hỏi một câu về nghề của họ mà không thấy ngại không. Đó là dấu hiệu sân chơi đã bắt đầu sinh ra quen biết.

Sau nửa năm, nếu đã có lần làm việc với người trong nhóm, tự hỏi: chuyện đó có làm thay đổi cách mình và họ cư xử ở buổi chạy không. Nếu có, ví dụ hai người tránh mặt nhau vì một khoản thanh toán chậm, giải quyết riêng cho dứt điểm, đừng để nhóm phải chứng kiến.

Ghi chú nhỏ trong danh bạ giúp nhiều: tên, chạy buổi nào, làm nghề gì, đã từng hỏi bạn chuyện gì. Lần sau gặp ở một hội thảo ngành mà nhận ra chú S, câu chào "Chú cũng đến đây ạ, sáng nay chú có ra công viên không?" mở ra một cuộc trò chuyện ấm hơn bất kỳ câu tự giới thiệu nào.

Câu hỏi thường gặp

Có nên nói chuyện công việc ở câu lạc bộ sở thích không?

Có, nhưng nên để người khác hỏi trước và giữ câu trả lời ngắn. Bàn công việc thật sự thì hẹn riêng ngoài giờ sinh hoạt, để câu lạc bộ vẫn là chỗ mọi người đến để thả lỏng chứ không phải chỗ bị chào hàng.

Mới vào câu lạc bộ bao lâu thì có thể nhắc tới nghề của mình?

Không có mốc cố định, nhưng thường nên sinh hoạt đều vài tuần, đủ để mọi người biết tên và thấy bạn đến vì hoạt động chung. Trước đó chỉ trả lời khi được hỏi, nói một câu rồi hỏi lại người kia.

Người trong câu lạc bộ nhờ làm việc miễn phí thì xử lý sao?

Giúp một câu, một gợi ý nhỏ lúc đầu là bình thường. Nếu việc mất nhiều buổi, nói rõ sớm rằng bạn sẽ gửi báo giá như với khách khác để hai bên rõ ràng. Nói sớm thì nhẹ nhàng hơn nhiều so với để bực trong lòng.

Có nên rủ người trong nhóm sở thích vào nhóm chat bán hàng của mình không?

Không nên. Người được rủ thường vào cho nể rồi tắt thông báo, và mối quen ở sân chơi bị nhạt đi. Ai quan tâm tới việc bạn làm sẽ tự hỏi, lúc đó nhắn riêng cho họ là đủ.

Làm việc với người cùng câu lạc bộ có rủi ro gì?

Rủi ro lớn nhất là chuyện việc ảnh hưởng tới không khí nhóm, ví dụ chậm thanh toán hay bất đồng chất lượng. Có thoả thuận rõ từ đầu, giải quyết vướng mắc riêng với nhau và vẫn sinh hoạt đều như trước là cách giữ được cả hai.

Câu lạc bộ nào dễ sinh ra quen biết công việc nhất?

Thường là nhóm gặp đều đặn, ít người, có khoảng thời gian trò chuyện trước hoặc sau hoạt động như giãn cơ, uống nước, dọn dẹp. Hoạt động nào cũng được, miễn bạn thích thật và đi đều được lâu dài.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138