Muốn biết nên tham gia hội nhóm nghề nào, cách chắc nhất là đi thử ba buổi liền ở một hoặc hai nhóm, mỗi buổi để ý năm điều: có người mới được đón không, buổi sinh hoạt có nội dung thật không, người cũ có quay lại không, có ai nói chuyện nghề cụ thể không, và có ai ép bạn đóng tiền hay mua gì ngay không. Nhóm đạt được bốn trên năm điều đó là nhóm đáng gắn bó, dù nó nhỏ. Nhóm đông mà không qua được ba điều thì đi thêm cũng chỉ tốn buổi tối.
Bài này dành cho người đi làm vài năm, chủ cửa hàng nhỏ hay người làm tự do đang thấy quanh mình toàn người cùng phòng, cùng chợ, muốn quen thêm người cùng nghề ở chỗ khác mà không biết nên vào đâu. Phần dưới đi từ chỗ tìm nhóm, cách đi thử, câu nên nói ở buổi đầu tới cách tự chấm sau một tháng.
Vì sao chọn nhóm nghề hay chọn sai ngay từ đầu
Thử hình dung chị A, kế toán ở một công ty sản xuất bao bì được năm năm. Chị muốn quen thêm người làm kế toán ở ngành khác để hỏi han khi gặp nghiệp vụ lạ. Chị gõ tìm và thấy cùng lúc một nhóm trên mạng mấy chục nghìn thành viên, một câu lạc bộ kế toán trưởng họp mỗi tháng ở một quán cà phê, và một nhóm học thuế do một trung tâm mở. Chị vào cả ba, ba tháng sau gần như không quen thêm được ai.
Lý do thường không nằm ở chị A mà ở cách chọn. Người mới hay chọn nhóm theo số thành viên, trong khi quen biết sinh ra từ việc gặp lại cùng những gương mặt nhiều lần. Một nhóm năm vạn người mà mỗi bài đăng chỉ có người lạ trả lời thì bạn mãi là người lạ. Một nhóm hai mươi người họp đều mỗi tháng thì đến buổi thứ ba đã có người gọi đúng tên bạn.
Người điều hành nhóm cũng có nỗi ngại riêng. Họ đã thấy nhiều người vào nhóm chỉ để đăng quảng cáo rồi biến mất, nên với người mới họ hay dè dặt, chờ xem bạn có quay lại không. Nếu buổi đầu bạn thấy họ hơi lạnh, đó chưa chắc là nhóm khó gần, có khi chỉ là họ đang chờ buổi thứ hai của bạn.
Vì vậy đừng quyết sau một buổi, cũng đừng đăng ký năm nhóm một lúc. Chọn tối đa hai nhóm, cho mỗi nhóm ba lần gặp, rồi mới quyết ở lại hay rời.
Năm dấu hiệu một nhóm nghề đang sống
Trước khi đi buổi nào, bạn có thể xem lịch sử hoạt động của nhóm trên trang hoặc nhóm chat chung, rồi kiểm lại khi tới nơi. Những dấu hiệu dưới đây là thứ người hay tổ chức sinh hoạt nghề nhìn vào đầu tiên:
- Có lịch đều. Họp mỗi tháng một lần vào một thứ cố định tốt hơn nhiều so với "khi nào tiện thì hẹn". Lịch đều cho thấy có người chịu trách nhiệm, và cho bạn cơ hội gặp lại cùng người.
- Người mới được đón. Có ai đó ra chào, hỏi tên, giới thiệu bạn với một hai người khác. Nếu bạn ngồi một mình cả buổi mà không ai hỏi, nhóm đó chưa có thói quen nhận người mới.
- Có nội dung nghề cụ thể. Một buổi chia sẻ cách xử lý một loại hồ sơ, một ca khó, một lỗi hay gặp. Buổi nào chỉ toàn giới thiệu sản phẩm của nhà tài trợ thì đó là buổi bán hàng.
- Người cũ quay lại. Hỏi người ngồi cạnh họ đi được bao lâu rồi. Khi đa số trả lời "lần đầu" hoặc "lâu lắm mới đi", nhóm đang hao người.
- Không ai ép tiền ngay. Phí sinh hoạt rõ ràng, nói trước, số nhỏ thì bình thường. Vừa vào đã được mời đóng một khoản lớn, mua khoá học hay rủ "cơ hội kinh doanh" thì đứng lại.
Bạn không cần nhóm hoàn hảo. Một nhóm nhỏ ở gần, họp đều, có hai ba người nói chuyện nghề thật đã đủ để mỗi năm bạn quen thêm vài người đáng giữ.
Đi thử ba buổi: mỗi buổi làm một việc
Ba buổi thử không phải để "chấm" nhóm như đi mua hàng, mà để mỗi buổi bạn tiến thêm một bước quen. Thứ tự người làm lâu năm hay dùng:
- Buổi một: đến sớm mười lăm phút và chỉ nghe. Đến sớm thì phòng còn vắng, người điều hành đang xếp ghế, rất dễ bắt chuyện. Bạn giới thiệu ngắn, hỏi họ nhóm thường làm gì, rồi ngồi nghe hết buổi. Mục tiêu: nhớ được tên hai người.
- Buổi hai: chào lại hai người đã biết tên. Gọi đúng tên họ, nhắc lại một chi tiết họ kể lần trước. Sau buổi, xin kết nối Zalo với một người mà bạn thấy nói chuyện hợp.
- Buổi ba: góp một điều nhỏ. Một câu hỏi rõ trong phần thảo luận, một kinh nghiệm hai phút, hoặc phụ dọn bàn ghế sau buổi. Đây là buổi người trong nhóm bắt đầu nhớ bạn.
- Trong tuần sau buổi ba: tự trả lời một câu. Nếu tháng sau nhóm này họp đúng hôm bạn bận, bạn có thấy tiếc không. Tiếc thì ở lại, không tiếc thì rời mà không cần áy náy.
Giữa các buổi không cần nhắn gì nhiều. Một câu cảm ơn người điều hành sau buổi đầu là đủ, nhắn tối hôm đó trước chín giờ, hai dòng là xong.
Câu nói mẫu cho buổi thử đầu tiên
Khi đến sớm và gặp người đang xếp ghế, đừng đứng nhìn. Lại gần và nói: "Chào anh, em là B, làm kế toán bên một công ty bao bì. Em mới biết nhóm mình qua một chị đồng nghiệp, hôm nay em đến xem thử. Em phụ anh xếp ghế nhé?" Câu này có tên, có nghề, có lý do đến, và một việc cụ thể để hai người cùng làm, nói chuyện tự nhiên hơn đứng đối diện.
Khi người điều hành hỏi lại bạn muốn gì ở nhóm, trả lời thật và nhỏ: "Em muốn quen thêm vài người làm cùng nghề ở ngành khác, để lúc gặp việc lạ có người hỏi. Em chưa biết nhóm hợp không nên em đi thử vài buổi." Nói "đi thử vài buổi" giúp họ yên tâm bạn không đến để bán gì.
Lúc chào về, với người ngồi cạnh đã nói chuyện được một lúc: "Nói chuyện với chị vui quá. Tháng sau chị có đi không, em đi thì mình ngồi gần nhau nhé." Chưa cần xin số ngay ở buổi đầu, hẹn gặp lại là đủ.
Tin nhắn cảm ơn người điều hành tối hôm đó: "Chào anh C, em là B buổi tối nay, cái người phụ xếp ghế ạ. Cảm ơn anh đã giới thiệu em với mọi người. Phần chia sẻ về hồ sơ hoàn thuế em ghi lại được nhiều. Tháng sau em đi tiếp ạ." Nhắc lại chi tiết mình là ai, vì người điều hành gặp rất nhiều người mới.
Cách đọc một nhóm qua những gì bạn thấy
Bảng dưới gom những điều bạn sẽ gặp trong ba buổi thử và nghĩa thường gặp của chúng. Đây là kinh nghiệm chung, không phải luật, mỗi nhóm có cách riêng.
| Điều bạn thấy | Thường có nghĩa là | Bạn nên làm |
|---|---|---|
| Người điều hành nhớ tên bạn ở buổi hai | Nhóm có người chăm lo thành viên | Ở lại, nhận một việc nhỏ khi được hỏi |
| Buổi nào cũng có phần giới thiệu sản phẩm dài | Nhóm sống nhờ nhà tài trợ, ít nội dung nghề | Đi thêm một buổi, không có nội dung thì rời |
| Nhóm chat sôi nhưng buổi gặp rất vắng | Người ta vào để hỏi rồi đi, ít gắn bó | Dùng nhóm để hỏi, tìm chỗ khác để quen người |
| Có người hỏi ngay bạn làm lương bao nhiêu, có muốn thu nhập thêm không | Có thể có người tìm người để mời chào | Trả lời chung chung, không đưa số, đứng ngoài lời mời |
| Thành viên cũ giới thiệu bạn với người khác | Văn hoá nhóm cởi mở | Đáp lại bằng cách giới thiệu người mới khác khi bạn đã quen |
Một điều nhỏ hay bị bỏ qua: xem người lâu năm đối xử với người phục vụ quán, với người mới hỏi câu ngây ngô ra sao. Nhóm có thói quen tôn trọng nhau ở những lúc nhỏ thường là nhóm giữ được quen biết lâu.
Những cách chọn nhóm làm bạn mất cả năm
Sai thứ nhất là vào quá nhiều nhóm. Tháng đầu hăng hái vào năm nhóm, tháng thứ hai không đi buổi nào vì lịch chồng nhau, tháng thứ ba bị nhắc là thành viên không hoạt động. Hai nhóm đi đều tốt hơn năm nhóm đi lẻ tẻ, vì mỗi lần vắng bạn lại trở về vị trí người lạ.
Sai thứ hai là chọn nhóm toàn người "trên" mình rất xa. Ngồi giữa một nhóm giám đốc khi bạn mới đi làm hai năm, bạn sẽ ngại hỏi, họ thì không biết nói gì với bạn. Nhóm hợp nhất thường là nhóm có người ngang mình và người đi trước vài năm, đủ gần để hỏi, đủ xa để học.
Sai thứ ba là đi với tâm thế tìm khách. Người trong nhóm nhận ra rất nhanh ai vừa vào đã phát danh thiếp và kể sản phẩm. Họ không ghét bạn, họ chỉ lịch sự giữ khoảng cách. Quen biết trong nhóm nghề có thể dẫn tới công việc sau này, nhưng không ai hứa được điều đó, và người đến để quen thường được nhớ lâu hơn người đến để bán.
Sai thứ tư là bỏ nhóm sau một buổi vì "không ai nói chuyện với mình". Buổi đầu ở nhóm nào cũng vậy. Người làm sự kiện ngành lâu năm thường nói đùa rằng phải tới buổi thứ ba người ta mới tin là bạn có thật.
Tự chấm sau một tháng và ba tháng
Sau một tháng, mở danh bạ Zalo và đếm: bạn có lưu được ít nhất hai người trong nhóm, ghi chú họ làm gì, gặp ở đâu không. Nếu chưa có ai, xem lại mình đã đến sớm và ở lại cuối buổi chưa, vì quen biết thường đến vào hai khoảng đó chứ không phải giữa buổi.
Sau ba tháng, hỏi mình ba câu. Một: có ai trong nhóm mà bạn có thể nhắn hỏi một câu nghề và tin là họ sẽ trả lời không. Hai: có ai nhắn hỏi bạn chưa. Ba: bạn có học được một điều đã dùng ngay ở chỗ làm không. Có hai câu "có" là nhóm đang đáng thời gian của bạn.
Nếu cả ba đều "không" dù bạn đã đi đều, đó không phải lỗi của bạn, nhóm này không hợp. Rời nhóm bằng một lời cảm ơn người điều hành, giữ kết nối với một hai người đã quen, và dùng tháng tiếp theo để thử nhóm khác theo đúng cách ba buổi ở trên.
Ghi lại một dòng sau mỗi buổi: hôm nay gặp ai, họ làm gì, họ đang lo chuyện gì. Ba tháng sau đọc lại, bạn sẽ thấy rõ nhóm nào cho bạn người quen thật và nhóm nào chỉ cho bạn thêm một buổi tối bận.
Câu hỏi thường gặp
Nên tham gia nhóm nghề trên mạng hay nhóm gặp trực tiếp?
Nếu mục tiêu là quen người, nhóm có gặp trực tiếp đều đặn thường cho kết quả nhanh hơn. Nhóm trên mạng hợp để hỏi nhanh và đọc kinh nghiệm. Nhiều người dùng cả hai: một nhóm mạng để hỏi, một nhóm nhỏ gặp mỗi tháng để quen.
Một lúc nên tham gia bao nhiêu nhóm nghề là vừa?
Với người đi làm toàn thời gian, một đến hai nhóm có sinh hoạt định kỳ là vừa sức. Vào nhiều hơn thường dẫn tới vắng mặt liên tục, và mỗi lần vắng là mất đi phần quen biết đã gây dựng ở buổi trước.
Đi một mình đến buổi sinh hoạt nhóm nghề lần đầu có ngại không?
Đa số người đến lần đầu đều đi một mình, nên bạn không lạ. Đến sớm mười lăm phút, chào người điều hành và nhận một việc nhỏ như xếp ghế là cách đỡ ngại nhất, vì có việc để làm thì có chuyện để nói.
Nhóm nghề có thu phí sinh hoạt thì có nên vào không?
Phí nhỏ, nói rõ từ đầu, dùng cho tiền phòng, nước uống là chuyện bình thường. Nên dè dặt khi khoản phí lớn, không rõ dùng vào việc gì, hoặc vừa vào đã bị mời mua thêm khoá học hay tham gia cơ hội kinh doanh.
Đi ba buổi mà vẫn chưa quen được ai thì làm sao?
Xem lại bạn đã đến sớm, ở lại cuối buổi và chủ động chào lại người đã biết tên chưa. Nếu đã làm đủ mà vẫn không ai đáp lại, có thể nhóm không hợp, rời nhẹ nhàng và thử một nhóm khác nhỏ hơn.
Có nên nói thẳng với người điều hành là mình đang đi thử không?
Nên, nói nhẹ nhàng là được. Câu như "em đi thử vài buổi xem có hợp không" giúp người điều hành hiểu bạn nghiêm túc mà không vội, và thường họ sẽ chủ động giới thiệu bạn với người phù hợp.