Khi đang nói chuyện ở sự kiện mà hết chuyện, có bốn cách nối tiếp tự nhiên: quay lại một chi tiết người kia vừa nhắc, hỏi về chính sự kiện đang dự, chuyển sang chuyện "dạo này" của nghề, hoặc nói thật là mình định đi chào thêm vài người. Khoảng im lặng ba bốn giây là bình thường, không cần lấp ngay bằng bất cứ câu gì.
Bài này dành cho người đã mở lời được, đã nói được vài câu, rồi cả hai cùng đứng im cầm ly nước. Đó là khoảnh khắc nhiều người sợ hơn cả câu mở đầu. Dưới đây là cách hiểu đúng khoảng im lặng đó, bốn cách nối kèm câu mẫu, những chủ đề nên tránh, và dấu hiệu để biết nên dừng.
Khoảng im lặng ở sảnh hội thảo không nói lên điều bạn nghĩ
Chị E là nhân viên văn phòng một công ty phân phối thiết bị y tế, đi hội thảo cùng sếp nhưng sếp bận gặp khách riêng. Ở quầy trà, chị bắt chuyện được với một người phụ trách mua hàng của bệnh viện tư. Hai người nói về phiên sáng, về chuyện kẹt xe buổi sáng, rồi đột nhiên cả hai cùng nhấp ngụm trà, nhìn ra cửa. Ba giây. Năm giây. Chị E thấy mặt nóng lên, nghĩ người kia đang chán.
Thật ra người kia đang nghĩ đúng điều chị nghĩ: "Mình nói gì tiếp đây". Ở sự kiện, khoảng im lặng xảy ra trong hầu như mọi cuộc nói chuyện với người mới, vì hai bên chưa có chuyện chung nào để đào sâu. Người hay đi sự kiện coi khoảng lặng ba bốn giây là chuyện thường, như dấu phẩy trong câu. Họ không vội lấp, và cũng không coi đó là tín hiệu phải bỏ đi.
Cái làm cuộc nói chuyện chết không phải khoảng lặng, mà là câu lấp vội sau khoảng lặng: hỏi một câu chẳng liên quan, kể một chuyện dài về mình, hay hỏi dồn liền ba câu. Người kia thấy bị ép phải nói, và từ đó bắt đầu tìm cách rời đi. Vì vậy bước đầu tiên khi hết chuyện là bình tĩnh nhấp ngụm nước, rồi mới chọn một trong bốn cách dưới đây.
Bốn cách nối tiếp, kèm câu mẫu cho từng cách
Quay lại một chi tiết người kia đã nhắc. Đây là cách tốt nhất, vì nó cho thấy bạn đã nghe. Lúc nãy người kia nói thoáng qua là bệnh viện vừa mở thêm khoa. Bạn quay lại: "Lúc nãy anh có nói bên anh mới mở khoa phục hồi chức năng, khoa mới thì chắc mua sắm nhiều việc lắm anh nhỉ?" Người kia gần như chắc chắn kể tiếp, vì đó là chuyện họ đang bận thật.
Hỏi về chính sự kiện đang dự. Khi không nhớ chi tiết nào, sự kiện là đề tài chung luôn sẵn: "Chiều nay anh định nghe phiên nào, em đang phân vân giữa phiên về kho với phiên về đấu thầu." Hoặc: "Anh đi hội thảo này mấy năm rồi, năm nay có gì khác không ạ?"
Chuyển sang chuyện "dạo này" của nghề. Mỗi nghề luôn có một chuyện đang nóng: giá vật tư, quy định mới, mùa cao điểm. Hỏi theo kiểu mời kể, không hỏi kiểu phỏng vấn: "Dạo này bên mua hàng bệnh viện có đang đau đầu chuyện hàng về chậm như bên em không anh?"
Nói thật và chào nhẹ. Nếu đã thử một lần mà câu chuyện vẫn không đi, đây là lúc dừng, và dừng cũng là một cách giữ mối: "Em đi chào thêm mấy anh chị bên phân phối, rất vui được nói chuyện với anh. Lát gặp lại ở phiên chiều nhé."
Câu lấp vội và câu nối được
Những câu bên trái thường bật ra trong lúc hoảng. Chúng làm người kia khó trả lời hoặc thấy câu chuyện bị đổi hướng đột ngột.
| Tránh | Thay bằng |
|---|---|
| "Anh lương ở đó chắc cao nhỉ?" | "Bên anh dạo này có tuyển thêm người không ạ?" |
| "Anh quê ở đâu?" (hỏi đột ngột) | Chỉ hỏi khi người kia nhắc tới chuyện đi lại, quê nhà. |
| "Anh có vợ con chưa?" | Không hỏi chuyện riêng tư với người mới quen trong công việc. |
| Kể một chuyện dài về công ty mình | Một câu về chuyện mình đang làm, rồi hỏi lại người kia. |
| Hỏi liền ba câu không chờ đáp | Một câu hỏi, rồi chờ. |
| "Thời tiết nóng quá nhỉ" lần thứ hai | Quay lại chi tiết người kia đã nói lúc trước. |
Chuyện lương, tuổi, gia đình, quê quán là những đề tài người Việt hay hỏi khi hết chuyện. Với người mới quen trong công việc, nhất là ở sự kiện, những câu này làm người kia khó xử. Họ có thể vẫn trả lời cho lịch sự, nhưng sẽ nhớ bạn là người hỏi chuyện riêng.
Chuẩn bị trước: ba "túi chuyện" mang theo khi đi sự kiện
Người hay đi sự kiện ít khi hết chuyện, không phải vì họ giỏi ứng biến, mà vì họ chuẩn bị trước. Trước buổi, dành mười phút nghĩ sẵn ba túi chuyện. Túi thứ nhất là chính sự kiện: chương trình có những phiên nào, diễn giả nào nói về gì, địa điểm ra sao. Đọc chương trình trước là đã có năm câu hỏi dùng được với bất kỳ ai.
Túi thứ hai là chuyện của ngành tuần này: một thay đổi về giá, một quy định mới đang được bàn, một mùa cao điểm sắp tới. Không cần hiểu sâu, chỉ cần biết đủ để hỏi: "Nghe nói quý sau giá vận chuyển tăng, bên anh tính trước chưa?" Câu hỏi đó gần như ai trong ngành cũng có ý kiến.
Túi thứ ba là một chuyện nhỏ của bạn, kể được trong ba mươi giây, có chút hài hước hoặc có một bài học nhỏ. Ví dụ lần đầu đi giao hàng cho bệnh viện mà đi nhầm cổng cấp cứu. Chuyện nhỏ kiểu này giúp người kia thấy bạn là người thật, không phải người đang đi tìm khách.
Ba túi này không để dùng hết. Thường chỉ cần một là đủ cứu một khoảng lặng. Nhưng có sẵn trong đầu thì bạn bớt hoảng, và khi bớt hoảng thì câu nối tự nhiên hơn nhiều.
Dấu hiệu nên dừng thay vì cố nối tiếp
Không phải cuộc nói chuyện nào cũng cần cứu. Có những lúc nối tiếp chỉ làm người kia khổ thêm. Mấy dấu hiệu sau cho biết đã tới lúc chào:
- Người kia trả lời câu nối của bạn bằng một hai chữ, rồi nhìn ra phía khác.
- Họ xem đồng hồ hoặc điện thoại hai lần trong vòng một phút.
- Chân họ đã xoay hướng ra phía cửa hoặc phía một nhóm khác, dù mặt vẫn hướng về bạn.
- Có người quen của họ vừa tới gần và đứng chờ.
- Bạn đã thử hai cách nối mà câu chuyện vẫn không đi xa hơn một lượt.
Gặp một trong các dấu hiệu đó, chào ngay bằng một câu ấm, không cần lý do: "Em không giữ anh nữa, chúc anh buổi chiều nhiều việc tốt. Mình có Zalo của nhau rồi, có gì em nhắn." Một cuộc nói chuyện kết thúc đúng lúc để lại ấn tượng tốt hơn một cuộc nói chuyện kéo dài gượng gạo. Nhiều mối quen bắt đầu từ năm phút ngắn rồi mới thân hơn qua lần gặp sau, khi cả hai đã có thêm chuyện chung để kể.
Khi người kia lớn tuổi hơn, chức vụ cao hơn hoặc rất kiệm lời
Hết chuyện với người ngang hàng thì dễ gỡ. Khó hơn là khi bạn đang đứng với một người lớn tuổi hơn nhiều, một trưởng phòng mua hàng, một giám đốc xưởng, và họ là kiểu người nói ít. Nhiều người trẻ lúc này cuống lên, hỏi liên tục để lấp, hoặc khen liên tục cho đỡ ngại. Cả hai cách đều làm người kia mệt.
Với người lớn tuổi hoặc có kinh nghiệm lâu năm, câu nối tốt nhất là xin họ kể kinh nghiệm, vì đó là chuyện họ nói dễ và thường thích nói: "Anh làm mua hàng lâu năm, hồi trước lúc hàng về chậm thế này bên anh xoay thế nào ạ?" Một câu hỏi như vậy đáng hơn mười lời khen về bài phát biểu của họ.
Với người kiệm lời, chấp nhận nhịp chậm hơn. Họ trả lời ngắn không phải vì không muốn nói, mà vì quen nói ngắn. Bạn hỏi một câu, nghe hết, gật, rồi để yên hai ba giây xem họ có nói thêm không. Rất nhiều người kiệm lời sẽ thêm một câu sau khoảng lặng đó, và câu thêm thường là câu thật nhất.
Nếu người kia có chức vụ cao và xung quanh có người chờ gặp, đừng giữ họ lâu. Năm phút với một câu hỏi tốt và một lời chào gọn sẽ được nhớ hơn mười lăm phút bám theo: "Em cảm ơn anh đã chia sẻ, em không giữ anh nữa, nhiều người đang chờ gặp anh." Câu này cho thấy bạn biết ý, và người biết ý thường được chào lại ở lần gặp sau.
Tự kiểm sau buổi và lần sau làm khác
Tối về, nghĩ lại một hai cuộc nói chuyện bị hết chuyện giữa chừng. Hỏi mình hai câu: lúc đó người kia đã nhắc chi tiết nào mà mình bỏ qua, và mình đã lấp khoảng lặng bằng câu gì. Thường bạn sẽ nhận ra người kia có nói một chuyện đáng hỏi tiếp, chỉ là lúc đó bạn đang lo nghĩ câu tiếp theo nên không nghe.
Lần sau, thử một thói quen nhỏ: trong khi nghe, nhặt một từ cụ thể người kia vừa nói, như "khoa mới", "hàng về chậm", "đổi nhà cung cấp", và giữ nó trong đầu. Khi hết chuyện, từ đó là câu nối sẵn. Sau vài buổi, việc này thành phản xạ.
Với người đã nói chuyện được, nhắn tối hôm đó, nhắc đúng chi tiết đó: "Chào anh F, em là E bên phân phối thiết bị, hôm nay mình nói chuyện ở quầy trà về khoa mới bên anh. Khi nào anh cần danh mục thiết bị phục hồi chức năng để tham khảo thì nhắn em nhé." Một tuần sau, nếu người kia chưa trả lời, không cần nhắn thêm. Một tháng sau, gặp lại ở sự kiện khác, bạn đã có sẵn câu mở: "Khoa mới bên anh chạy ổn chưa ạ?"
Câu hỏi thường gặp
Đang nói chuyện ở sự kiện mà cả hai im lặng thì có sao không?
Không sao, khoảng im lặng ba bốn giây là chuyện bình thường khi nói chuyện với người mới. Đừng vội lấp bằng một câu không liên quan. Nhấp ngụm nước, rồi quay lại một chi tiết người kia đã nhắc hoặc hỏi về chính sự kiện.
Câu nối tiếp nào dễ dùng nhất khi hết chuyện?
Dễ nhất là quay lại một chi tiết người kia đã nói thoáng qua, vì nó cho thấy bạn đã nghe và người kia thường có chuyện để kể thêm. Nếu không nhớ chi tiết nào, hỏi về phiên tiếp theo hoặc về những năm trước của sự kiện. Đây là đề tài chung ai cũng trả lời được.
Có nên hỏi quê quán, tuổi tác để có chuyện nói không?
Với người mới quen trong công việc, không nên hỏi đột ngột về quê quán, tuổi, lương hay gia đình. Những câu này dễ làm người kia khó xử dù họ vẫn trả lời cho lịch sự. Chỉ nhắc tới khi chính người kia mở ra chuyện đó.
Làm sao biết người kia muốn kết thúc cuộc nói chuyện?
Để ý các dấu hiệu như trả lời một hai chữ, xem đồng hồ hay điện thoại nhiều lần, chân xoay ra phía khác hoặc có người quen của họ đứng chờ. Khi thấy những dấu hiệu đó, chào nhẹ và đi. Kết thúc đúng lúc để lại ấn tượng tốt hơn cố kéo dài.
Nên chuẩn bị gì trước sự kiện để đỡ bị hết chuyện?
Đọc chương trình để biết các phiên và diễn giả, nắm một hai chuyện đang được bàn trong ngành tuần đó, và nghĩ sẵn một chuyện nhỏ của mình kể được trong ba mươi giây. Ba túi chuyện này không cần dùng hết. Có sẵn trong đầu là đủ để bạn bớt hoảng khi im lặng.
Hết chuyện rồi chào đi có làm mất cơ hội quen biết không?
Không, một cuộc nói chuyện ngắn kết thúc êm vẫn đủ để nhắn tin sau hoặc chào lại ở lần gặp tới. Điều làm mất mối là cố kéo dài khiến người kia mệt. Chào đi kèm một câu ấm và hẹn gặp lại ở phiên sau là đủ giữ cửa.