Ở văn phòng chia sẻ, muốn quen người bàn bên mà không làm phiền, bạn chỉ bắt chuyện ở những chỗ và lúc mọi người đang nghỉ, như khu pha cà phê, sofa, giờ trưa, buổi sinh hoạt chung, không bao giờ ở bàn làm việc khi người ta đeo tai nghe; câu đầu là chuyện chung của chỗ ngồi, câu giới thiệu về mình gói trong một câu, và chỉ xin kết nối sau vài lần gặp lại. Nhiều người thuê chỗ ở đây chính vì muốn có người quanh mình, chỉ là chưa ai mở lời trước.
Ví dụ giả định trong bài: chị B làm biên tập nội dung tự do, thuê một chỗ ngồi cố định ở văn phòng chia sẻ khoảng sáu mươi chỗ. Ba tháng rồi, chị biết mặt gần hết, nhưng chỉ biết tên đúng người quản lý ở quầy lễ tân.
Vì sao ngồi cạnh nhau mỗi ngày mà vẫn là người lạ
Văn phòng chia sẻ có một luật ngầm mà ai cũng hiểu: đến để làm việc, không làm phiền nhau. Người đeo tai nghe, người đang họp trực tuyến, người cúi gằm vào máy tính trước hạn chót. Ai cũng giữ lịch sự bằng cách im lặng. Kết quả là mọi người ngồi cạnh nhau hàng tháng mà không biết tên nhau, dù trong số họ có người làm đúng nghề bạn cần, hoặc cần đúng việc bạn làm.
Người ngồi bàn bên cũng nghĩ giống bạn: muốn nói chuyện mà sợ người kia đang bận. Họ thường là người làm tự do, chủ công ty hai ba người, nhân viên của công ty nước ngoài không có văn phòng ở đây. Cũng giống bạn, họ chọn chỗ này một phần vì ở nhà quá vắng. Chỉ là chưa ai biết cách bước qua lớp im lặng lịch sự mà không thành vô duyên.
Người hay đi làm ở văn phòng chia sẻ nói một ý: ở đây không thiếu dịp gặp, chỉ thiếu thói quen dùng đúng dịp. Biết lúc nào nói được, nói gì, rồi lặp lại vài lần, mọi chuyện dễ hơn nhiều người tưởng.
Đọc tín hiệu: lúc nào nói được, lúc nào không
Phần quan trọng nhất ở văn phòng chia sẻ không phải câu nói mà là chọn đúng lúc. Mấy tín hiệu này đúng ở gần như mọi nơi.
- Không nói: người đeo tai nghe, người đang gõ dồn dập, người ngồi ở khu bàn yên lặng, người đang họp trực tuyến dù đã tắt mic. Kể cả muốn hỏi mượn sạc, nhắn qua nhóm chung hoặc chờ họ đứng dậy.
- Nói được một câu: người đang đứng ở khu pha cà phê, đang chờ máy in, đang đứng chờ thang máy cùng tầng. Một câu, nếu họ đáp lại thì nói tiếp, nếu họ chỉ cười thì thôi.
- Nói được lâu hơn: người ngồi ở sofa hoặc khu ăn uống, đang ăn trưa, đang nghỉ giữa buổi không cầm điện thoại. Đây là lúc người ta đang ở chế độ nghỉ.
- Nói thoải mái: buổi sinh hoạt chung do văn phòng tổ chức, bữa sáng chung, buổi chia sẻ chuyên môn. Ai đến đó đều có ý muốn gặp người.
- Dấu hiệu nên dừng: người kia trả lời ngắn, liếc màn hình, cầm điện thoại lên. Chào một câu rồi đi, đừng cố giữ câu chuyện.
Giờ có nhiều người ở khu chung nhất thường là khoảng mười giờ sáng và ba giờ chiều, khi ai cũng cần nghỉ tay. Nếu bạn muốn quen người, ra pha cà phê đúng những giờ đó thay vì lúc khu bếp vắng tanh.
Câu mở lời ở khu bếp chung và sofa
Câu đầu tiên nên là chuyện của chỗ này, thứ cả hai cùng thấy: "Máy pha cà phê này nút nào ra loại đậm vậy chị, em toàn bấm nhầm." Hoặc: "Hôm nay phòng lạnh quá, chị có biết chỉnh điều hoà ở đâu không?" Câu về chỗ ngồi chung không đòi người kia phải kể về mình, nên họ dễ trả lời.
Nếu câu chuyện tiếp tục, giới thiệu mình trong một câu, có tên và việc cụ thể: "Em là B, em ngồi góc cửa sổ, em làm biên tập nội dung cho mấy công ty nhỏ." Rồi hỏi lại: "Còn anh ngồi bên dãy kia đúng không, anh làm bên mảng gì?" Đừng mở bằng tiểu sử dài hay kể về khách lớn của mình, ở đây ai cũng sợ gặp người chào hàng.
Khi gặp lại lần thứ hai, nhắc lại câu chuyện lần trước: "Anh C, hôm trước anh nói đang làm ứng dụng đặt lịch cho tiệm tóc, xong bản thử chưa anh?" Người được nhắc lại chuyện của mình luôn thấy dễ chịu. Đến lần thứ ba, thứ tư, xin kết nối: "Em xin Zalo anh nhé, có gì cần viết nội dung giới thiệu sản phẩm thì anh nhắn em, hoặc em thấy ai cần làm ứng dụng em giới thiệu anh."
Khi muốn rút khỏi câu chuyện để quay về làm việc, nói rõ ràng: "Em quay về chạy nốt bài cho khách đây, nói chuyện vui quá, trưa mai anh có ra đây ăn không?" Câu chào về có hẹn nhẹ cho lần sau giúp câu chuyện không bị cắt cụt.
Dùng hoạt động chung của văn phòng
Phần lớn văn phòng chia sẻ có những hoạt động nhỏ để thành viên gặp nhau. Người thuê lâu năm dùng chúng đều đặn, người mới thường bỏ qua.
- Làm quen người quản lý ở quầy lễ tân trước tiên. Họ biết hết các thành viên, ai làm nghề gì. Nói với họ một câu: "Nếu có ai trong này cần người biên tập nội dung thì chị giới thiệu em nhé, em cũng muốn biết ai làm thiết kế để hỏi chuyện."
- Vào nhóm Zalo hoặc nhóm chat của thành viên, chào một tin ngắn: tên, chỗ ngồi, việc làm, một câu mời hỏi. Không gửi bảng giá, không gửi hồ sơ năng lực.
- Đi ít nhất một buổi sinh hoạt chung mỗi tháng: bữa sáng chung, buổi chia sẻ chuyên môn, buổi tất niên. Đến sớm mười phút, giúp xếp ghế, bày đồ ăn. Người giúp việc chung được nhớ nhanh hơn người chỉ đến ăn.
- Khi có kỹ năng phù hợp, đề nghị chia sẻ ngắn ở một buổi sinh hoạt, ví dụ hai mươi phút về cách viết giới thiệu sản phẩm. Sau buổi đó, người ta biết bạn làm gì mà bạn không phải đi giới thiệu từng người.
Đừng xem các buổi này là chỗ chào hàng. Ai cũng nhận ra ngay người đến chỉ để phát danh thiếp. Đến để gặp, để giúp, rồi việc làm ăn đến sau theo cách tự nhiên hơn.
Phí tham gia các buổi này thường đã nằm trong tiền thuê chỗ, có nơi thu thêm một khoản nhỏ cho đồ ăn, ví dụ giả định năm mươi nghìn đồng một buổi. Nếu một buổi do người ngoài đến tổ chức mà thu phí cao, hứa hẹn "kết nối với nhà đầu tư", hỏi người quản lý trước khi đăng ký.
Tránh và thay bằng
Văn phòng chia sẻ nhỏ, tiếng xấu đi nhanh. Mấy lỗi sau làm người ta tránh bạn dù bạn không có ý gì.
| Tránh | Thay bằng |
|---|---|
| Đặt danh thiếp lên bàn từng người | Chỉ đưa danh thiếp khi người kia hỏi hoặc sau khi đã nói chuyện |
| Gọi điện to ở bàn chung | Ra phòng gọi điện hoặc hành lang |
| Xin kết nối LinkedIn với cả văn phòng khi chưa nói câu nào | Xin kết nối sau khi đã nói chuyện ít nhất một lần, kèm lời nhắn nhắc lại chỗ gặp |
| Chào hàng ngay lần gặp đầu | Hỏi về việc người kia làm, để họ tự hỏi lại về bạn |
| Liếc màn hình người bàn bên rồi bình luận | Không nhìn màn hình người khác, kể cả khi tò mò |
Ranh giới thứ hai: thông tin khách hàng. Ngồi cạnh nhau, bạn có thể nghe loáng thoáng cuộc gọi của người khác. Đừng nhắc lại, đừng kể với người thứ ba. Ở văn phòng chia sẻ, người giữ kín chuyện được tin hơn người nói chuyện giỏi.
Từ quen mặt đến giúp nhau việc
Rủ ăn trưa theo nhóm nhỏ. Khi đã quen ba bốn người, rủ cả nhóm ăn trưa chứ không rủ riêng một người. Nhóm nhỏ giúp ai cũng thoải mái, không ai thấy bị kéo vào câu chuyện riêng.
Giới thiệu khách chéo khi hợp. Khách của bạn cần thiết kế, bạn biết anh C ở dãy bên làm thiết kế, giới thiệu. Nhưng hỏi anh C trước: "Bên em có khách cần làm bộ nhận diện, ngân sách nhỏ, anh có nhận không để em giới thiệu?" Đừng đưa số của người khác khi chưa hỏi.
Đổi kinh nghiệm thay vì đổi việc. Người làm tự do ở cùng chỗ hay hỏi nhau chuyện báo giá, hợp đồng, khách trả chậm. Chia sẻ kinh nghiệm của mình một cách cụ thể, không kể tên khách. Đây là thứ người ta nhớ lâu hơn cả lời giới thiệu việc.
Giữ mối khi một trong hai chuyển đi. Văn phòng chia sẻ thay người liên tục. Khi bạn hoặc người quen chuyển chỗ, nhắn một câu: "Tháng sau em chuyển sang chỗ khác gần nhà hơn, có gì vẫn nhắn em nhé, hôm nào em quay lại mời anh ly cà phê." Mối quen ở đây không cần phải mất khi rời đi.
Tự kiểm sau một tuần, một tháng, ba tháng
Sau một tuần: bạn đã biết tên người quản lý và ít nhất hai người ngồi gần mình chưa? Đã chào trong nhóm chat của thành viên chưa? Sau một tháng: có ai ở đây bạn có thể nhắn hỏi một việc nhỏ, như mượn bộ chuyển đổi cổng máy tính hay hỏi chỗ in gấp, mà không ngại không? Bạn đã đi một buổi sinh hoạt chung nào chưa?
Sau ba tháng: đã có ai giới thiệu việc cho bạn, hoặc bạn giới thiệu việc cho ai trong văn phòng chưa? Đã có một nhóm nhỏ đi ăn trưa cùng nhau ít nhất mỗi tuần một lần chưa? Nếu sau ba tháng vẫn chỉ quen mặt, thử đổi giờ đến. Nhiều người làm tự do đến muộn, về muộn, nên người bạn hay gặp có thể chỉ là một nhóm rất nhỏ.
Ghi chú lại những người đã nói chuyện: tên, chỗ ngồi, nghề, một chuyện đã kể. Văn phòng chia sẻ có người ra người vào liên tục, ghi chép giúp bạn không quên ai, và khi khách hỏi "chị có biết ai làm cái này không", bạn có câu trả lời ngay.
Câu hỏi thường gặp
Làm quen ở văn phòng chia sẻ có bị coi là làm phiền không?
Không, nếu bạn chọn đúng chỗ và đúng lúc, như khu pha cà phê, sofa, giờ trưa hay buổi sinh hoạt chung. Tránh bắt chuyện khi người ta đang đeo tai nghe hoặc ngồi ở khu bàn yên lặng.
Câu mở lời đầu tiên với người bàn bên nên là gì?
Nên là chuyện chung của chỗ ngồi, như máy pha cà phê, điều hoà, máy in. Câu như vậy dễ trả lời và không đòi người kia kể về mình. Nếu họ đáp lại vui vẻ thì giới thiệu mình trong một câu.
Có nên đưa danh thiếp cho mọi người trong văn phòng chia sẻ không?
Không nên đưa đại trà hay đặt lên bàn từng người. Chỉ đưa khi đã nói chuyện và người kia muốn giữ liên lạc. Đưa đại trà làm bạn bị nhìn như người đến chào hàng.
Văn phòng chia sẻ có hoạt động gì giúp làm quen?
Thường có nhóm chat thành viên, bữa sáng chung, buổi chia sẻ chuyên môn, tiệc cuối năm. Người quản lý ở quầy lễ tân cũng là người biết hết thành viên, có thể giới thiệu bạn với người cùng hoặc gần nghề.
Giới thiệu khách cho người cùng văn phòng có cần hỏi trước không?
Có, nên hỏi người đó có nhận loại việc đó không trước khi đưa số cho khách. Hỏi trước giúp bạn không đặt người quen vào thế khó, và khách cũng không phải liên lạc với người không nhận việc.
Chuyển sang chỗ làm khác thì giữ quen biết thế nào?
Nhắn từng người đã quen một tin ngắn báo chuyển đi và mời giữ liên lạc. Thỉnh thoảng quay lại ghé thăm hoặc rủ ăn trưa. Mối quen ở văn phòng chia sẻ thường bền nếu có vài lần gặp lại sau khi rời đi.