QuenBiet.comQuen Biết
Ranh giới và tránh bị lợi dụng qua quen biết

Giữ thông tin cá nhân khi đi sự kiện nghề: danh thiếp, Zalo và những gì nên để riêng

Trao danh thiếp, quét mã kết bạn ở hội thảo: nên ghi gì, giữ riêng gì, câu né khi bị hỏi quá sâu, và cách cất danh thiếp của người khác cho đúng mực.

Close-up of hands of a woman in a deep purple blouse sliding blank business cards into a slim wallet on a conference table, shallow focus, golden afternoon light

Ở sự kiện nghề, bạn chỉ cần đưa ra đủ thông tin để người kia liên lạc lại về công việc: tên, vai trò, nơi làm, một số điện thoại và một email công việc; còn địa chỉ nhà, chuyện con cái, thu nhập, ngày sinh và giấy tờ tuỳ thân thì để riêng, kể cả khi người hỏi rất thân thiện. Quen biết công việc không cần những thứ đó để bắt đầu, và người tử tế cũng không hỏi chúng ở lần gặp đầu.

Bài này cho người hay đi hội thảo, triển lãm, buổi gặp mặt ngành, nhất là người làm tự do và chủ cửa hàng nhỏ, những người thường dùng chung một số điện thoại cho cả việc lẫn nhà. Không có kỹ thuật cài đặt phức tạp ở đây, chỉ là chọn đưa gì, giữ gì, nói gì khi bị hỏi quá sâu.

Vì sao người ta lỡ đưa quá nhiều

Ví dụ giả định: chị E làm thiết kế tự do, đi hội thảo ngành in ấn để tìm khách. Cả buổi chị trao mười hai danh thiếp, quét mã kết bạn với tám người. Danh thiếp của chị in số điện thoại cá nhân, địa chỉ nhà vì chị làm việc tại nhà. Trang cá nhân Zalo mở công khai ảnh hai con mặc đồng phục trường, ảnh căn hộ, ảnh chuyến đi chơi tuần trước.

Không có gì trong đó là sai, chị E chỉ làm như phần lớn người làm tự do vẫn làm. Nhưng sau buổi hội thảo, tám người lạ biết chị sống ở đâu, con học trường nào, nhà vắng người vào ngày nào. Hầu hết họ không bận tâm. Chỉ cần một người có ý không tốt, hoặc chỉ là một người quá đà, là chị bắt đầu nhận tin nhắn lúc khuya, lời mời ghé nhà "cho tiện bàn việc", hay lời chào hàng trúng tên con.

Lý do người ta lỡ đưa nhiều thường là vì ngại. Đang nói chuyện vui, người kia hỏi "nhà chị ở khu nào", "bé nhà chị mấy tuổi rồi", trả lời lấp lửng thì sợ bị cho là khó gần. Thật ra có những câu trả lời vừa thân thiện vừa không đưa chi tiết, và người đi sự kiện lâu năm dùng chúng hằng ngày.

Đưa gì, giữ gì ở lần gặp đầu

Bảng dưới là mức vừa đủ cho phần lớn người đi làm. Bạn có thể nới ra với người đã làm việc chung lâu, nhưng lần gặp đầu nên giữ ở cột giữa:

Thông tinLần gặp đầuGhi chú
Tên, vai trò, nơi làmĐưaĐủ để người kia nhớ bạn là ai
Số điện thoạiĐưa số dùng cho công việcNếu chỉ có một số, cân nhắc thêm một số riêng cho việc
EmailĐưa email công việcKhông đưa email dùng cho ngân hàng, giấy tờ
Địa chỉChỉ ghi tỉnh, thành phố hoặc địa chỉ văn phòngLàm tại nhà thì không ghi số nhà
Chuyện gia đình, con cáiNói chung chung nếu được hỏiKhông nói tên trường, giờ đưa đón
Thu nhập, giá trị tài sảnKhôngCâu né ở phần dưới
Căn cước, ngày sinhKhôngTrừ khi ban tổ chức có lý do rõ ràng

Đưa danh thiếp ghi địa chỉ văn phòng chung, nơi làm việc thuê theo giờ, hoặc chỉ ghi thành phố là cách nhiều người làm tự do đang dùng. Khách nghiêm túc không chọn bạn vì biết nhà bạn ở đâu.

Trang cá nhân trước khi đi quét mã kết bạn

Ở sự kiện, quét mã kết bạn Zalo nhanh hơn trao danh thiếp, nhưng nó mở cho người kia xem cả trang cá nhân của bạn. Tối hôm trước, dành mười lăm phút xem lại trang của mình dưới con mắt một người lạ:

  • Ảnh đại diện và ảnh bìa nên là ảnh rõ mặt, lịch sự, hợp với công việc. Không nhất thiết phải là ảnh chân dung đứng đắn quá mức, nhưng tránh ảnh có con nhỏ hoặc biển số xe.
  • Ảnh con mặc đồng phục trường, ảnh trước cổng nhà, ảnh check-in ở nơi bạn ở hằng ngày là những thứ nên chuyển sang chế độ chỉ bạn bè thân xem được, hoặc ẩn đi.
  • Bài đăng kiểu "cả nhà đi du lịch năm ngày" nên đăng sau khi về, không đăng lúc đang đi.
  • Phần giới thiệu ngắn có thể ghi nghề và lĩnh vực, thứ người mới quen thật sự cần biết.
  • Nếu không muốn dọn trang cá nhân, dùng danh thiếp hoặc email cho người mới gặp, chỉ quét mã kết bạn với người bạn đã nói chuyện đủ lâu.

Việc này không cần kỹ năng gì đặc biệt, chỉ cần mở trang của mình và tự hỏi: người lạ nhìn thấy cái này thì biết thêm gì về nơi mình ở và người nhà mình? Thứ gì trả lời được câu đó thì nên giới hạn người xem.

Câu né khi bị hỏi quá sâu

Câu né tốt có ba phần: trả lời chung chung, không tỏ vẻ khó chịu, và hỏi lại một câu về công việc để chuyển hướng. Khi bị hỏi nhà ở đâu: "Em ở phía tây thành phố, đi đây cũng gần. Anh làm ở khu nào ạ?" Bạn đã trả lời, nhưng không ai tìm được nhà bạn từ câu đó.

Khi bị hỏi thu nhập, hay câu vòng kiểu "làm tự do chắc kiếm khá lắm nhỉ": "Tháng được tháng không anh ạ, nghề nào cũng vậy. Bên anh dạo này mùa cao điểm chưa?" Không cần con số, không cần than nghèo.

Khi được hỏi chuyện con cái: "Dạ nhà em hai bé, đang tuổi đi học. Anh chị cũng có con nhỏ à?" Không nói tên trường, không nói lớp, không nói giờ tan học.

Khi ai đó xin chụp ảnh căn cước "để đăng ký nhận quà", "để thêm vào danh sách": "Phần đăng ký em làm với ban tổ chức rồi anh ạ." Nếu chính ban tổ chức xin giấy tờ tuỳ thân, bạn có quyền hỏi dùng vào việc gì, giữ trong bao lâu. Một sự kiện ngành thông thường chỉ cần tên, nơi làm, email và số điện thoại.

Nếu người kia vẫn hỏi lại lần thứ hai cùng một chuyện riêng, đó là tín hiệu. Bạn không cần trả lời thêm, chỉ cần một câu đóng: "Chuyện nhà em ít kể lắm, mình nói chuyện nghề đi anh."

Giữ danh thiếp của người khác cho đúng mực

Không đăng ảnh danh thiếp người khác lên mạng. Kể cả để khoe "hôm nay gặp được bao nhiêu người hay". Danh thiếp có số điện thoại và email của người ta, đăng lên là đưa thông tin đó cho người lạ mà họ không đồng ý.

Không thêm người vừa gặp vào nhóm chat khi chưa hỏi. Thêm thẳng ai đó vào nhóm bán hàng hay nhóm cộng đồng là dùng số của họ vào việc họ không đăng ký. Hỏi trước một câu: "Bên em có nhóm chia sẻ đơn hàng in, anh có muốn em thêm vào không?"

Ghi chú vừa đủ. Ghi sau lưng danh thiếp hoặc trong danh bạ ngày gặp, sự kiện gì, nói chuyện về việc gì. Không ghi nhận xét ngoại hình hay đời tư, vì danh bạ có thể bị người khác nhìn thấy.

Bỏ những danh thiếp không dùng tới. Sau một năm, danh thiếp nào bạn chưa liên lạc lần nào thì cắt nhỏ trước khi bỏ, không vứt cả xấp vào thùng rác văn phòng. Danh bạ điện thoại cũng vậy: xoá bớt những số chỉ lưu một lần rồi thôi, để khi cần tìm người thật sự quen, bạn không phải lướt qua hàng trăm cái tên không còn nhớ mặt.

Ngay tại sự kiện: những lúc lộ thông tin mà không để ý

Không phải lúc trao danh thiếp mới là lúc lộ thông tin. Người hay tổ chức sự kiện ngành để ý vài khoảnh khắc khác. Thứ nhất là lúc đọc số điện thoại cho một người lưu: đứng giữa đám đông đọc to cả dãy số, mọi người xung quanh đều nghe. Đưa danh thiếp hoặc tự gõ số vào máy người kia thì kín hơn.

Thứ hai là chiếc điện thoại để mở trên bàn tiệc đứng hoặc bàn ăn trưa. Tin nhắn từ người nhà, lịch đón con hiện lên màn hình, người ngồi cạnh đọc được hết. Úp điện thoại xuống hoặc cất vào túi khi không dùng là thói quen nhỏ mà hữu ích.

Thứ ba là ảnh chụp chung. Khi ai đó đề nghị chụp rồi gắn thẻ bạn kèm vị trí, bạn nói nhẹ một câu: "Anh đăng thì đừng gắn thẻ em nhé, em ít dùng trang cá nhân." Câu này không làm hỏng không khí, và người chụp cũng hiểu.

Thứ tư là chuyện kể vui giữa giờ giải lao. Kể chuyện tuần sau cả nhà đi xa, nhà chỉ còn một người, hay đang chuẩn bị nhận một khoản tiền lớn, là những chuyện nên để dành cho người thân, không phải cho bàn trà giải lao với người mới gặp.

Sau sự kiện: tự kiểm trong một tuần

Ngày hôm sau, mở danh sách người mới kết bạn. Ai đã nhắn chuyện công việc, trả lời bình thường. Ai nhắn những câu không liên quan tới công việc vào giờ khuya, như hỏi đang làm gì, ở nhà một mình không, bạn không cần trả lời ngay. Sáng hôm sau, trong giờ hành chính, nhắn một câu kéo về việc: "Chào anh, nếu bên anh có việc thiết kế cần báo giá thì anh gửi yêu cầu qua email giúp em nhé."

Sau một tuần, xem có ai đã dùng thông tin của bạn sai mục đích: thêm vào nhóm bán hàng, gọi chào sản phẩm không liên quan, nhắn tin liên tục. Rời nhóm, chặn số nếu cần. Không cần giải thích với người đã dùng số của bạn mà không hỏi.

Nếu ai đó vượt ranh giới rõ ràng, như tìm tới nơi bạn ở, nhắn tin đe doạ hay lời lẽ khiếm nhã, đó không còn là chuyện quen biết. Giữ lại tin nhắn, báo người thân, báo ban tổ chức sự kiện nếu họ là người tham dự, và trình báo công an xã, phường nơi bạn ở. Muốn biết thêm về quyền của mình, hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Lần sau đi sự kiện, bạn sẽ thấy nhẹ đầu hơn: đưa đúng thứ cần đưa, và không phải nghĩ xem lỡ nói gì với ai.

Câu hỏi thường gặp

Làm tự do tại nhà thì danh thiếp ghi địa chỉ gì?

Ghi tỉnh, thành phố là đủ cho hầu hết khách. Nếu cần một địa chỉ cụ thể để gửi hàng mẫu hay hợp đồng, có thể dùng địa chỉ văn phòng làm việc chung hoặc hẹn gửi qua bưu cục. Khách nghiêm túc không đòi biết số nhà bạn.

Từ chối quét mã kết bạn có bị coi là khó gần không?

Không nếu bạn đưa một cách liên lạc khác ngay lúc đó. Nói nhẹ: "Anh cầm danh thiếp của em nhé, em hay trả lời email nhanh hơn." Người làm việc nghiêm túc chỉ cần một đường liên lạc, không nhất thiết là trang cá nhân.

Ban tổ chức xin chụp căn cước khi vào cửa thì có nên đưa không?

Hỏi họ dùng vào việc gì, giữ bao lâu. Một số sự kiện ở nơi kiểm soát an ninh có lý do rõ ràng. Nếu chỉ để phát quà hay bốc thăm, bạn có thể từ chối phần đó mà vẫn vào dự bình thường.

Đã lỡ đưa danh thiếp có địa chỉ nhà cho nhiều người thì làm gì?

Không cần lo quá, phần lớn người nhận không bận tâm. In lại danh thiếp mới chỉ ghi thành phố, và để ý những tin nhắn bất thường trong vài tuần tới. Nếu có ai làm phiền, giữ tin nhắn và báo người thân.

Có nên dùng hai tài khoản Zalo riêng cho việc và cho gia đình không?

Nhiều người đi làm chọn cách đó và thấy dễ giữ ranh giới hơn. Nếu thấy phiền khi quản hai tài khoản, một tài khoản với trang cá nhân chỉ để thông tin công việc ở chế độ công khai cũng đủ cho phần lớn trường hợp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138