Một email hay tin nhắn giới thiệu ba bên tốt chỉ cần năm đến tám câu: một câu chào chung, hai ba câu giới thiệu từng người kèm lý do họ nên nói chuyện, một câu đề xuất bước tiếp theo, và một câu người giới thiệu xin lùi ra. Người được nhờ gặp nên là người trả lời đầu tiên. Hai bên đọc xong biết ngay người kia là ai, nói chuyện về gì, và ai nhắn trước.
Bài này dành cho lúc bạn đã hỏi ý cả hai bên và họ đồng ý. Ví dụ giả định: chị A, người tổ chức các buổi gặp mặt ngành bao bì, giới thiệu anh B, chủ xưởng in hộp giấy, với chị C, chủ một tiệm bánh đang cần tìm nơi in hộp quà Tết số lượng nhỏ.
Lúc nào gửi và gửi qua kênh nào
Gửi trong vòng một ngày sau khi bên cuối cùng đồng ý. Để lâu hơn, người đã gật đầu bắt đầu quên mình đồng ý chuyện gì, và tin giới thiệu đến như một bất ngờ. Giờ gửi tốt nhất vẫn là buổi sáng hoặc đầu giờ chiều ngày làm việc, khi hai bên đều đang cầm điện thoại vì việc.
Kênh gửi theo thói quen của hai người được giới thiệu, không theo thói quen của bạn. Người làm văn phòng, làm với công ty nước ngoài hay làm việc qua email cả ngày thì email hợp hơn, vì họ lưu lại được và chuyển cho đồng nghiệp. Chủ tiệm, chủ xưởng, người làm tự do thì phần lớn sống trên Zalo, gửi email họ có khi một tuần sau mới mở. Nếu hai bên khác thói quen, hỏi người được nhờ gặp, vì họ là người cần trả lời đầu tiên.
Có một cách thứ ba ít người dùng nhưng nhẹ nhất cho mọi người: gửi riêng số liên lạc của mỗi bên cho bên kia, kèm vài dòng giới thiệu, rồi để người cần gặp chủ động nhắn. Cách này hợp khi người được nhờ gặp là người bận, không muốn vào thêm nhóm nào nữa.
Dù chọn kênh nào, đừng gửi vào nhóm chung có người thứ tư. Lời giới thiệu là chuyện của ba người, có người ngoài đọc là cả hai bên sẽ dè dặt.
Bố cục một tin giới thiệu, theo thứ tự từng câu
Thứ tự dưới đây đã được dùng nhiều lần ở các buổi kết nối ngành, đọc trên điện thoại vẫn rõ:
- Câu chào chung, gọi tên cả hai người: "Chào anh B, chào chị C." Không cần rào đón dài.
- Giới thiệu người được nhờ gặp trước, vì họ là người làm ơn: một câu nói họ là ai, một câu điều bạn quý ở họ. "Anh B là chủ xưởng in hộp giấy, nhận cả đơn vài trăm hộp, việc mà nhiều xưởng lớn không làm."
- Giới thiệu người cần gặp: một câu họ là ai, một câu họ cần gì. "Chị C có tiệm bánh ở phường X, năm nay muốn làm hộp quà Tết riêng nhưng số lượng nhỏ."
- Một câu nói vì sao hai người nên nói chuyện, điểm nối cụ thể: "Em nghĩ anh B tư vấn chị C được chọn giấy với kiểu hộp vừa túi tiền."
- Đề xuất bước tiếp: ai nhắn trước, nói chuyện kiểu gì. "Chị C nhắn anh B hẹn một cuộc gọi ngắn khi tiện nhé."
- Câu lùi ra: "Em để hai anh chị nói chuyện, em xin phép không theo nhóm nữa ạ."
Sáu câu, mỗi câu một việc. Người nhận đọc lướt trong ba mươi giây vẫn nắm đủ. Đừng thêm đoạn kể bạn quen từng người thế nào, đừng khen quá lời, đừng nhét thêm thông tin "để hai bên tham khảo".
Mẫu email giới thiệu ba bên đầy đủ
Tiêu đề email nên có tên cả hai người và chủ đề, để khi tìm lại sau này còn thấy: "Giới thiệu: anh B (in hộp giấy) và chị C (tiệm bánh) – hộp quà Tết". Đặt cả hai địa chỉ ở ô người nhận, không để ai ở ô gửi ẩn danh.
Thân thư mẫu: "Chào anh B, chào chị C. Như em đã hỏi ý hai anh chị tuần này, em xin giới thiệu hai người với nhau. Anh B là chủ xưởng in hộp giấy, làm nghề hơn mười năm và nhận cả đơn vài trăm hộp. Chị C có tiệm bánh ở phường X, năm nay muốn làm hộp quà Tết riêng cho khách quen, số lượng chừng ba trăm hộp. Em nghĩ anh B giúp chị C chọn được loại giấy và kiểu hộp vừa túi tiền, còn chị C có thể là khách lâu dài của xưởng. Chị C chủ động liên hệ anh B để hẹn một cuộc gọi ngắn nhé. Em xin phép chuyển mình sang phần đồng gửi để hai anh chị trao đổi trực tiếp. Chúc hai anh chị nói chuyện vui."
Câu cuối có chủ ý: người giới thiệu báo trước sẽ rút khỏi mạch thư. Khi người kia trả lời, họ sẽ chuyển bạn sang phần đồng gửi ẩn, bạn không bị kẹt trong hàng chục thư qua lại về kích thước hộp.
Trước khi bấm gửi, đọc lại hai chỗ hay sai nhất: tên và cách xưng hô của từng người, và địa chỉ thư. Gọi nhầm "anh" thành "chị", hay gõ sai một chữ trong địa chỉ khiến thư không tới, là chuyện nhỏ nhưng làm lời giới thiệu bắt đầu bằng một cái ngượng. Nếu không chắc người kia muốn được gọi là anh, chị hay cô, chú, hỏi lại người trung gian một câu thì hơn là đoán.
Nếu người được nhờ gặp lớn tuổi hơn nhiều hoặc rất bận, thêm một câu cho họ đường lui ngay trong thư chung: "Nếu dạo này anh B bận, anh trả lời chị C qua thư lúc tiện cũng được ạ." Câu này giúp người bận không thấy bị ép phải lên lịch gặp.
Mẫu tin nhắn trong nhóm Zalo ba người
Nhóm Zalo nên đặt tên rõ để không lẫn: "Anh B – chị C – hộp quà Tết". Tạo nhóm xong, gửi ngay tin giới thiệu, không để nhóm trống vài phút, vì hai bên đã thấy thông báo được thêm vào nhóm mà không biết để làm gì.
Tin nhắn Zalo ngắn hơn email, chia làm hai tin để dễ đọc. Tin thứ nhất: "Em lập nhóm để giới thiệu anh B với chị C như em đã nói với hai anh chị ạ. Anh B làm xưởng in hộp giấy, nhận cả đơn nhỏ. Chị C có tiệm bánh, đang muốn làm hộp quà Tết riêng khoảng ba trăm hộp." Tin thứ hai: "Chị C nhắn anh B hỏi trước nhé. Em để hai anh chị nói chuyện, em rời nhóm sau ít phút nha."
Chuyện rời nhóm hay ở lại tuỳ thói quen. Rời nhóm sau khi hai bên đã chào nhau giúp họ nói chuyện thoải mái hơn, nhất là khi bàn giá. Ở lại thì nên tắt thông báo và không chen vào. Rời ngay khi chưa ai lên tiếng thì hơi vội, chờ ít nhất một bên chào lại đã.
Khi người cần gặp lên tiếng đầu tiên, một câu mẫu cho họ: "Dạ em chào anh B, em cảm ơn chị A đã giới thiệu. Em muốn hỏi anh về hộp giấy cho bánh Trung thu và Tết, anh tiện gọi điện chừng 15 phút vào sáng mai hoặc chiều thứ Năm không ạ?"
Email hay nhóm Zalo: chọn theo gì
Không kênh nào luôn tốt hơn. Bảng dưới giúp chọn nhanh:
| Tình huống | Nên dùng | Vì sao |
|---|---|---|
| Hai người làm văn phòng, quen trao đổi bằng thư | Lưu lại được, chuyển cho đồng nghiệp, dễ tìm sau này | |
| Chủ tiệm, chủ xưởng, người làm tự do | Nhóm Zalo | Họ đọc tin nhanh, ít mở hộp thư |
| Người được nhờ gặp rất bận, không thích vào nhóm | Gửi riêng số liên lạc cho người cần gặp | Không bắt người bận theo thêm một nhóm |
| Hai bên lệch tuổi hoặc vị trí khá xa | Email hoặc gửi riêng | Trang trọng hơn, người lớn không bị kéo vào nhóm với người lạ |
| Giới thiệu kèm tài liệu, mẫu sản phẩm | Đính kèm gọn, không trôi tin |
Gửi qua LinkedIn cũng được nếu cả hai đều dùng thường xuyên, nhưng với nhiều người, tin LinkedIn nằm im vài ngày. Nếu không chắc, hỏi người được nhờ gặp một câu: "Anh muốn em giới thiệu qua Zalo hay email ạ?"
Sai hay gặp khiến hai bên không ai nhắn trước
Không chỉ ai nhắn trước. Tin giới thiệu kết thúc bằng "hai anh chị làm quen nhé" khiến cả hai chờ nhau. Người bận nghĩ người kia sẽ chủ động, người cần gặp lại ngại nhắn trước. Luôn ghi rõ ai liên hệ ai.
Giới thiệu một bên kỹ, một bên sơ sài. Người được giới thiệu kém hơn sẽ thấy mình là phần phụ. Mỗi người hai câu, độ dài tương đương.
Khen quá lời. "Anh B là người giỏi nhất ngành in" làm anh B ngượng và làm chị C kỳ vọng sai. Nói điều cụ thể bạn biết thay vì so sánh.
Nhắc chuyện tiền ngay trong tin giới thiệu. "Anh B làm giá rẻ lắm" khiến cuộc nói chuyện bắt đầu bằng mặc cả. Để hai bên tự bàn.
Gửi nhầm khi một bên chưa đồng ý. Tin giới thiệu ba bên chỉ gửi sau khi cả hai đã gật. Gửi trước rồi mới hỏi là đặt một bên vào thế phải trả lời người lạ ngay trước mặt bạn, đúng thứ mà bước hỏi ý sinh ra để tránh.
Dán nguyên văn tin nhắn riêng của một bên vào nhóm. Câu chị C kể với riêng bạn về chuyện tiệm, hay câu anh B than xưởng dạo này vắng, không thuộc về tin giới thiệu. Viết lại bằng lời của bạn, chỉ giữ phần hai bên đồng ý chia sẻ.
Theo dõi và chen vào mọi tin. Người giới thiệu ở lại nhóm rồi bình luận từng câu làm hai bên khó nói thật. Xong phần mình thì lùi ra.
Sau khi gửi: theo dõi đến đâu là vừa
Sau một hai ngày, nhìn qua xem hai bên đã chào nhau chưa. Nếu người cần gặp chưa nhắn, nhắn riêng họ một câu: "Chị C ơi, anh B đang chờ chị nhắn đó, chị cứ hỏi tự nhiên nhé." Nhiều người chỉ ngại vì sợ làm phiền, một câu như vậy là đủ.
Sau một tuần, không cần hỏi chi tiết họ bàn gì. Nếu tiện, hỏi một câu nhẹ với người cần gặp: "Chị nói chuyện với anh B thấy được không chị?" Câu trả lời giúp bạn biết lần sau có nên giới thiệu kiểu này nữa không.
Sau một tháng, nếu thành công việc, hai bên thường tự báo bạn. Nếu không ai báo, cũng đừng lấy làm phiền lòng; lời giới thiệu tốt là lời giới thiệu xong rồi người ta quên luôn người giới thiệu, vì hai bên đã tự nói chuyện được với nhau.
Lưu lại tin giới thiệu đã gửi trong ghi chú điện thoại. Lần sau giới thiệu hai người khác, sửa tên và chi tiết là dùng được, mất chưa tới năm phút.
Câu hỏi thường gặp
Email giới thiệu hai người nên dài bao nhiêu?
Năm đến tám câu là vừa: chào chung, hai câu cho mỗi người, một câu vì sao họ nên nói chuyện, một câu ai nhắn trước và một câu lùi ra. Dài hơn, hai bên phải đọc lại mới biết cần làm gì.
Nên giới thiệu ai trước trong tin nhắn ba bên?
Giới thiệu người được nhờ gặp trước, vì họ là người đang dành thời gian giúp. Cách này cũng là phép lịch sự với người lớn tuổi hơn hoặc vị trí cao hơn trong hai người.
Người giới thiệu có nên ở lại nhóm Zalo không?
Ở lại tới khi hai bên đã chào nhau, rồi rời nhóm hoặc tắt thông báo. Ở lại theo dõi và bình luận làm hai bên khó nói thật, nhất là khi bàn chuyện giá hay thời gian.
Hai bên đều không nhắn trước thì làm gì?
Nhắn riêng người cần gặp, nhắc nhẹ rằng bên kia đang chờ. Thường họ chỉ ngại làm phiền. Lần sau, ghi rõ ngay trong tin giới thiệu ai sẽ là người liên hệ trước.
Có nên gửi email giới thiệu cho cả sếp hoặc đồng nghiệp của hai bên không?
Không, trừ khi một bên yêu cầu. Lời giới thiệu là chuyện giữa ba người. Thêm người vào ô đồng gửi khiến hai bên dè dặt và biến cuộc làm quen thành chuyện công văn.
Giới thiệu qua LinkedIn có được không?
Được nếu cả hai đều dùng LinkedIn hằng ngày. Nếu không chắc, hỏi người được nhờ gặp muốn dùng kênh nào. Tin nhắn trên nền tảng ít dùng dễ nằm im cả tuần, làm lời giới thiệu nguội đi.