Khi vừa được giới thiệu, người xin gặp nên trả lời trước, trong vòng 24 giờ, bằng một tin ba đến năm dòng: cảm ơn người trung gian, chào người kia bằng tên, nhắc lại ngắn mình muốn hỏi gì, đưa hai khung giờ cụ thể và hỏi họ thích gọi điện hay gặp. Nếu bạn là người được nhờ gặp, chỉ cần một câu chào lại và một câu nói lúc nào mình tiện. Ai làm đúng phần mình thì cuộc hẹn chốt được trong hai ba tin, người trung gian yên tâm lùi ra.
Ví dụ giả định: chị C, người quen chung, vừa lập nhóm Zalo giới thiệu anh A, kỹ sư phần mềm làm tự do, với chị B, chủ hai nhà hàng nhỏ đang muốn làm hệ thống đặt bàn qua mạng. Anh A là người nhờ gặp, chị B là người được nhờ. Bài đi qua cả hai vai.
Vì sao 24 giờ đầu quyết định nhiều hơn buổi gặp
Lời giới thiệu giống một cục than vừa nhóm. Lúc tin nhắn của chị C hiện lên, cả hai bên đều đang chú ý, nhớ rõ mình đồng ý chuyện gì, và có thiện cảm sẵn nhờ người trung gian. Qua hai ba ngày không ai lên tiếng, nhóm trôi xuống dưới hàng chục nhóm khác, chị B bắt đầu nghĩ "chắc anh kia cũng không cần lắm", và lần sau anh A nhắn thì đã phải bắt đầu lại từ đầu.
Người trung gian cũng đang chờ. Họ đã bỏ công hỏi ý hai bên, viết tin giới thiệu, và giờ muốn thấy hai người chào nhau để yên tâm rút ra. Nếu người nhờ gặp im lặng, chính người trung gian là người ngượng nhất trước người được nhờ. Nhiều người làm nghề lâu năm nói thẳng: lần sau họ sẽ không giới thiệu ai cho người đã để lời giới thiệu của họ nguội.
Vì vậy quy tắc gọn là: người xin gặp trả lời trong ngày nếu được, chậm nhất là sáng hôm sau. Người được nhờ gặp không bắt buộc phải nhanh như vậy, nhưng một câu chào lại trong hai ngày là đủ lịch sự, và giúp người kia khỏi băn khoăn.
Một điều nhỏ dân bán hàng hay để ý: đừng trả lời lúc khuya chỉ vì muốn nhanh. Tin đến mười một giờ đêm trong nhóm có người lạ tạo cảm giác bạn thiếu chừng mực. Nếu lời giới thiệu đến buổi tối, soạn sẵn và gửi lúc tám chín giờ sáng hôm sau là vừa.
Nếu bạn là người xin gặp: tin trả lời đầu tiên
Tin đầu tiên làm bốn việc theo thứ tự: cảm ơn người trung gian, chào người được nhờ bằng tên, nhắc lại một câu mình muốn gì, đề xuất cách và giờ gặp. Mẫu trong nhóm Zalo: "Em cảm ơn chị C đã giới thiệu ạ. Em chào chị B, em là A, làm phần mềm cho các quán ăn nhỏ. Em muốn hỏi chị về cách nhà hàng mình đang nhận đặt bàn để xem nên làm gì cho gọn. Chị tiện gọi điện chừng 20 phút vào sáng thứ Tư hoặc chiều thứ Năm không ạ?"
Bản email cùng nội dung nhưng thêm dòng đầu chuyển người trung gian sang đồng gửi ẩn: "Cảm ơn chị C đã giới thiệu, em xin chuyển chị sang đồng gửi ẩn để chị khỏi bị làm phiền ạ. Chào chị B, em là A..." Phần còn lại giữ như trên. Câu đầu này là phép lịch sự rất được quý trong giới làm văn phòng, vì nó giải phóng người trung gian khỏi chuỗi thư.
Nếu người được nhờ gặp lớn tuổi hơn nhiều hoặc vị trí cao, thêm một câu đường lui: "Nếu chị bận, chị trả lời em qua tin nhắn lúc rảnh cũng được ạ." Còn nếu bạn đã gửi trước câu hỏi qua người trung gian, đừng lặp lại hết, chỉ nhắc ý chính.
Không nên viết tin đầu tiên quá dài kiểu giới thiệu toàn bộ công ty, không gửi kèm hồ sơ năng lực, không đưa bảng giá. Chị B đồng ý nói chuyện, chưa đồng ý mua. Tin đầu càng nhẹ, buổi gặp càng thoải mái.
Nếu bạn là người được nhờ gặp: trả lời sao cho gọn
Vai này dễ hơn nhưng hay bị bỏ quên. Nhiều người nghĩ "người ta xin gặp mình thì người ta nhắn trước" rồi im lặng chờ, trong khi người kia lại sợ làm phiền nên cũng chờ. Một câu chào lại phá vỡ thế chờ nhau đó.
Nếu người xin gặp đã nhắn trước, chỉ cần chọn giờ: "Chào em A, cảm ơn C đã giới thiệu nhé. Chiều thứ Năm khoảng ba giờ chị gọi được, em gọi số này nhé." Hai dòng là đủ, không cần hỏi thêm.
Nếu chưa ai nhắn, bạn chủ động một câu để người kia yên tâm: "Chào em A, chị B đây. Em cần hỏi gì cứ nhắn chị nhé, tuần này chị rảnh buổi chiều." Người xin gặp, nhất là người trẻ hoặc người ngại, sẽ rất nhẹ người khi đọc câu này.
Nếu sau khi đồng ý bạn lại bận đột xuất, nói thật thay vì im: "Em A ơi, tuần này chị bận đột xuất, mình dời sang tuần sau được không em? Chị nhắn lại em sáng thứ Hai." Hứa một mốc nhắn lại cụ thể rồi giữ đúng mốc đó. Người xin gặp chấp nhận chuyện dời lịch rất dễ, họ chỉ khó chịu khi bị bỏ lửng.
Cảm ơn và giải phóng người trung gian
Cảm ơn ngay trong câu đầu, không để cuối. Người trung gian đọc câu đầu là biết bạn đã nhận lời giới thiệu, nhiều người dừng đọc ở đó. Cảm ơn ở câu cuối dễ bị lẫn vào phần hẹn giờ.
Với email, chuyển họ sang đồng gửi ẩn. Ghi rõ trong thư là bạn làm vậy, để người kia không tưởng bạn tự ý bỏ người trung gian ra. Từ thư thứ hai trở đi, chỉ còn hai người.
Với nhóm Zalo, chờ người trung gian tự rời. Đừng hỏi "chị C rời nhóm được rồi ạ", nghe như đuổi. Nếu họ ở lại, cứ nói chuyện bình thường; khi bàn chi tiết nhiều, rủ người kia sang nhắn riêng: "Em nhắn riêng chị B để tiện gửi giờ nhé."
Không kéo người trung gian vào chuyện hẹn giờ. Đừng nhờ người trung gian hỏi hộ "chị B rảnh hôm nào ạ". Họ đã nối xong hai người, phần còn lại là việc của bạn. Hỏi qua họ vừa chậm, vừa làm họ thành người chuyển tin bất đắc dĩ.
Báo người trung gian khi đã chốt lịch. Một tin riêng ngắn: "Chị C ơi, em với chị B hẹn gọi chiều thứ Năm rồi ạ, em cảm ơn chị nhiều." Người trung gian thấy việc của mình đã xong, không phải hỏi.
Hẹn giờ trong hai ba tin, không qua lại cả tuần
Phần lớn cuộc hẹn đổ vỡ không phải vì ai không muốn gặp, mà vì hẹn qua lại quá nhiều. Cách chốt gọn:
- Đưa hai khung giờ cụ thể, cách nhau ít nhất một ngày, đều trong giờ làm việc của người kia.
- Hỏi luôn hình thức: gọi điện, gọi video hay ghé chỗ người kia. Với người bận, ghé chỗ họ luôn dễ được nhận hơn là mời họ đi đâu đó.
- Nếu gặp trực tiếp ở quán, đề xuất một chỗ gần nơi làm việc của người kia, yên tĩnh, dễ gửi xe. Người xin gặp trả tiền nước, nói trước nhẹ nhàng: "Em mời chị ly nước nhé, chị dành thời gian cho em là quý rồi." Ví dụ giả định một ly khoảng năm mươi nghìn đồng.
- Khi người kia chọn giờ, xác nhận lại một lần, có ngày, giờ, hình thức: "Dạ vậy ba giờ chiều thứ Năm em gọi chị số này ạ."
- Sáng hôm hẹn, nhắn một tin ngắn nhắc lịch, không hỏi lại có gặp không: "Chị B ơi, chiều nay ba giờ em gọi chị như đã hẹn ạ."
Nếu người kia chưa trả lời giờ sau hai ngày, nhắc một lần với hai khung giờ mới. Sau đó nữa vẫn im, báo nhẹ người trung gian và để mọi thứ ở đó.
Nói dở và nói được trong tin đầu tiên
Những câu bên trái làm người kia chần chừ hoặc lẳng lặng không trả lời:
| Tránh | Thay bằng |
|---|---|
| "Chào chị, chị cho em xin ít thời gian làm quen ạ." | "Em muốn hỏi chị cách nhà hàng đang nhận đặt bàn, chừng 20 phút." |
| "Chị rảnh lúc nào thì báo em nhé." | "Chị tiện sáng thứ Tư hay chiều thứ Năm ạ?" |
| Gửi hồ sơ công ty và bảng giá ngay tin đầu. | Chỉ nói mình làm gì trong một câu; tài liệu gửi khi được hỏi. |
| Không nhắc tên người trung gian. | "Em cảm ơn chị C đã giới thiệu" ở câu đầu. |
| "Hôm nào mình cà phê nhé chị." | Đề xuất hình thức và giờ rõ ràng, có cả lựa chọn gọi điện. |
| "Dạ vâng ạ, em rất vinh dự được chị dành thời gian quý báu." | "Em cảm ơn chị, em sẽ hỏi gọn trong 20 phút." |
Cột bên phải đều có chung một tính chất: người kia trả lời được bằng một chữ hoặc một con số. Người bận chỉ cần thế.
Một mẹo nhỏ của người làm bán hàng lâu năm: đọc lại tin trước khi gửi và đếm xem người kia phải nghĩ bao nhiêu thứ mới trả lời được. Nếu họ phải tự chọn ngày, tự chọn giờ, tự nghĩ gặp ở đâu, đó là ba quyết định. Giảm xuống còn một quyết định, chọn A hay B, thì tỉ lệ được trả lời trong ngày cao hơn hẳn.
Khi lỡ trả lời muộn
Nếu đã qua ba bốn ngày mà bạn mới thấy tin giới thiệu, đừng im luôn vì ngại. Trả lời ngay khi thấy, nhận muộn một câu, không giải thích dài: "Em xin lỗi chị C và chị B, mấy hôm nay em đi công trình nên giờ mới đọc được. Em chào chị B..." rồi tiếp phần như bình thường.
Đừng kể lể lý do chi tiết, đừng xin lỗi ba lần. Một lời xin lỗi gọn cho thấy bạn tôn trọng người kia; xin lỗi quá nhiều lại biến tin nhắn thành chuyện của bạn. Riêng người trung gian, nhắn riêng thêm một câu: "Chị C ơi, em xin lỗi chị vì em trả lời chậm, em đã nhắn chị B rồi ạ."
Tự kiểm sau một tuần: lời giới thiệu đã thành một cuộc gọi hay buổi gặp chưa. Sau một tháng: bạn đã báo lại người trung gian kết quả chưa. Hai câu đó trả lời được thì phần việc của bạn với lời giới thiệu này đã trọn.
Câu hỏi thường gặp
Ai nên trả lời trước khi vừa được giới thiệu qua nhóm Zalo?
Người xin gặp nên trả lời trước, vì họ là người cần. Nếu tin giới thiệu đã ghi rõ ai nhắn trước thì làm theo đó. Người được nhờ gặp cũng nên chào lại một câu trong hai ngày để người kia yên tâm.
Trả lời email giới thiệu có cần giữ người trung gian trong thư không?
Không cần. Cảm ơn họ ở câu đầu và ghi rõ bạn chuyển họ sang đồng gửi ẩn. Từ thư sau chỉ còn hai người trao đổi, người trung gian không bị kẹt trong chuỗi thư dài.
Tin nhắn đầu tiên sau khi được giới thiệu nên dài bao nhiêu?
Ba đến năm dòng: cảm ơn người giới thiệu, chào người kia bằng tên, nói mình muốn hỏi gì trong một câu, đưa hai khung giờ và hình thức gặp. Dài hơn thì người bận phải đọc lại mới trả lời được.
Người được giới thiệu không trả lời tin đầu tiên thì làm gì?
Chờ hai ba ngày rồi nhắc một lần với khung giờ mới và câu cho phép họ trả lời qua tin nhắn. Nếu vẫn im, báo nhẹ người trung gian rằng chưa sắp xếp được, không nhắn thêm.
Gặp người được giới thiệu thì ai trả tiền nước?
Người xin gặp trả, và nói trước một câu nhẹ để người kia khỏi ngại. Nếu người kia nhất quyết trả thì cảm ơn, không giằng co, và nhớ đáp lễ ở dịp khác bằng một việc có ích cho họ.
Có nên gọi điện ngay thay vì nhắn tin sau khi được giới thiệu?
Không nên gọi khi chưa hẹn. Người được giới thiệu chưa biết giọng bạn, cuộc gọi bất ngờ dễ rơi vào lúc họ đang bận. Nhắn trước để hẹn giờ gọi là cách lịch sự và hiệu quả hơn.