QuenBiet.comQuen Biết
Networking là gì và làm cho đúng

Quen biết lỏng là gì: vì sao người quen sơ hay mang tới tin mới cho công việc

Người quen sơ biết những thứ bạn thân của bạn không biết. Quen biết lỏng là gì, ví dụ chủ xưởng tìm nguồn hàng, và cách giữ mối lỏng sống mà không tốn sức.

A young Vietnamese woman in a dark denim jacket chats with an older man at a busy sidewalk coffee shop on low plastic stools, wide shot from across the street, early morning light

Quen biết lỏng là những người bạn biết mặt, biết tên, từng nói chuyện vài lần nhưng không thân: người cùng lớp tập huấn, anh của nhà cung cấp cũ, chị ở công ty đối tác năm trước. Họ hay mang tới tin mới hơn bạn thân, vì bạn thân sống trong cùng vòng với bạn và biết những thứ bạn đã biết, còn người quen sơ đứng ở vòng khác, nghe những chuyện bạn chưa nghe. Người nghiên cứu xã hội gọi đây là sức mạnh của quan hệ yếu.

Điều này không có nghĩa là bạn thân kém quan trọng, mà là hai loại quen biết làm hai việc khác nhau. Phần dưới kể một ví dụ giả định của chị chủ xưởng may nhỏ, chỉ ra những người quen sơ bạn đang có mà không để ý, và cách giữ họ trong tầm liên lạc mà không phải hẹn cà phê liên tục.

Vì sao người thân lại ít mang tới tin mới

Thử nhìn năm người bạn hay nói chuyện nhất trong công việc. Rất có thể họ làm cùng công ty hoặc cùng nghề với bạn, đọc cùng nhóm tin, đi cùng quán ăn trưa, biết cùng những người. Khi bạn hỏi họ "có biết chỗ nào làm X không", câu trả lời thường là cái tên bạn đã nghe rồi. Không phải họ không muốn giúp, mà là họ nhìn thấy cùng một khung cảnh với bạn.

Người quen sơ thì khác. Anh từng học chung lớp kế toán thuế giờ làm ở một công ty logistics. Chị bạn gặp ở buổi họp phụ huynh làm thu mua cho một chuỗi cửa hàng. Mỗi người như vậy là một cánh cửa nhìn sang một vòng khác, với những thông tin, những cái tên, những cách làm mà vòng của bạn không có.

Đó là lý do khi cần thông tin thật mới, như một nguồn hàng khác, một người thợ giỏi ở tỉnh khác, cách một ngành gần bên đang làm, câu trả lời hay đến từ người bạn ít ngờ nhất. Người làm tổ chức sự kiện ngành lâu năm thấy chuyện này liên tục: hai người chỉ đứng cạnh nhau một lần ở bàn đăng ký, một năm sau nhắn nhau và nối được việc.

Nhưng quen biết lỏng có một điểm yếu: nó rất dễ đứt. Không ai nhắn ai trong hai năm thì đến lúc cần, bạn ngại mở lời, người kia cũng không chắc còn nhớ bạn. Vì vậy phần còn lại của bài nói nhiều về cách giữ mối lỏng còn sống.

Một ví dụ: chị chủ xưởng may tìm nguồn vải

Chị H có một xưởng may nhỏ mười hai máy, chuyên đồ bộ mặc nhà. Mối vải quen của chị tăng giá hai lần trong năm, chị muốn tìm thêm một nguồn. Chị hỏi mấy chị em thân cùng làm may, ai cũng chỉ về đúng hai ba mối mà cả nhóm đã biết, vì họ mua cùng chỗ với nhau.

Chị lật danh bạ và nhớ ra anh K, người chị ngồi cạnh trong một lớp tập huấn về hoá đơn điện tử hai năm trước. Hồi đó anh kể anh làm kho cho một công ty dệt. Từ sau lớp học, chị chỉ có một lần bấm thích ảnh anh đăng. Chị ngại vì lâu quá, nhưng vẫn nhắn: "Anh K ơi, em là H, mình học chung lớp hoá đơn điện tử hồi đó, em ngồi bàn đầu hay hỏi thầy đó anh. Em đang tìm thêm nguồn vải thun cotton cho xưởng nhỏ, anh có biết chỗ nào bán lô vừa không ạ? Anh không rõ thì thôi nha anh."

Anh K trả lời sau một ngày, không bán vải, nhưng cho chị tên hai xưởng dệt nhỏ ở tỉnh bên cạnh nhận đơn lô ít, vì công ty anh hay mua sợi chung chỗ với họ. Một trong hai xưởng đó chị chưa từng nghe. Chuyện có mua được hay không là chuyện sau, nhưng chị đã có một cánh cửa mới chỉ với một tin nhắn.

Để ý tin nhắn của chị H: nhắc lại chỗ gặp và một chi tiết nhỏ để người kia nhớ ra, hỏi một việc rõ, và mở sẵn đường lui. Chị không kể lể, không xin lỗi dài dòng vì lâu không liên lạc. Sau đó, chị nhắn cảm ơn và báo lại kết quả, và nhớ trong đầu rằng nếu anh K cần thợ may mẫu, chị biết vài người.

Những người quen sơ bạn đang có mà không để ý

Hầu như ai đi làm vài năm cũng có hàng chục người quen lỏng. Thử lướt qua danh sách sau, mỗi dòng nghĩ ra một hai cái tên:

  • Người học chung các lớp ngắn hạn: lớp tập huấn của phường, khoá học nghiệp vụ, lớp ngoại ngữ buổi tối.
  • Đồng nghiệp ở công ty cũ mà bạn không làm chung phòng, chỉ hay gặp ở thang máy hay căng tin.
  • Người của nhà cung cấp, đối tác, khách hàng cũ: chị kế toán đối chiếu công nợ, anh giao hàng, bạn kỹ thuật bên lắp đặt.
  • Bạn học cũ thời phổ thông, đại học, nay làm nghề khác hẳn.
  • Người cùng nhóm Zalo của toà nhà văn phòng, của khu chợ, của hội phụ huynh lớp con.
  • Chủ các cửa hàng xung quanh chỗ bạn làm, người bạn chào mỗi sáng mà chưa từng nói chuyện dài.
  • Người từng phỏng vấn, đánh giá, hoặc làm việc với bạn trong một dự án ngắn.

Nhiều người ngạc nhiên khi viết ra được năm sáu chục cái tên. Không cần liên lạc hết. Chỉ cần biết họ ở đó, và giữ một sợi dây mảnh với khoảng hai ba chục người trong số đó.

Giữ mối quen lỏng còn sống mà không tốn sức

Quen biết lỏng không cần cà phê hằng tháng. Cái nó cần là thỉnh thoảng có một tín hiệu nhỏ để người kia không quên bạn. Một nhịp làm được cho người bận:

  1. Mỗi tuần dành mười phút, lướt qua danh sách người quen sơ, chọn hai người để gửi một tín hiệu: một lời chúc khi họ đăng tin đổi việc, một câu hỏi thăm về việc họ từng kể, một thông tin hợp với nghề họ.
  2. Khi thấy một bài viết, một chương trình, một cơ hội hợp với ai đó, gửi ngay kèm một câu vì sao bạn nghĩ tới họ. Không gửi cho mười người cùng một lúc.
  3. Gặp lại người quen sơ ở sự kiện, chủ động chào trước và nhắc tên mình, đừng chờ họ nhớ ra.
  4. Mỗi năm một lần, vào dịp cuối năm, nhắn riêng cho những người quen sơ đã từng giúp mình hoặc mình quý, một tin chúc ngắn có nhắc một chuyện cụ thể trong năm.
  5. Ghi chú sau mỗi lần liên lạc, chỉ một dòng, để lần sau không hỏi lại điều đã hỏi.

Đừng dùng tin nhắn chúc hàng loạt có sẵn câu chữ. Người nhận nhìn là biết, và một tin nhắn chung chung còn làm sợi dây lỏng hơn là không nhắn gì.

Câu nói và tin nhắn mẫu với người quen sơ

Nối lại sau một thời gian dài: "Chị M ơi, em là N, hồi đó em bên công ty in làm việc với chị vụ hộp quà Tết. Em thấy chị mới chuyển sang làm thu mua bên chuỗi cửa hàng, chúc mừng chị nha. Có gì cần về bao bì chị cứ hỏi em." Nhắc dự án chung, có lý do nhắn hôm nay.

Khi gặp lại ở sự kiện, người kia có vẻ chưa nhớ: "Em là N, mình gặp nhau hồi làm hộp quà Tết năm kia đó chị. Chị dạo này bên chuỗi mới có vui không?" Tự nhắc tên trước để người kia khỏi lúng túng.

Gửi một thông tin hợp nghề họ: "Anh K, em đọc được bên phường có lớp tập huấn an toàn kho bãi miễn phí cuối tháng, nhớ anh làm kho nên gửi anh. Anh không cần thì bỏ qua nha."

Hỏi một việc nhỏ: "Anh P ơi, em hỏi anh chút, bên anh làm logistics có biết chỗ nào nhận gửi hàng lẻ đi miền Trung ổn không ạ? Em hỏi để giới thiệu cho một khách."

Sai hay gặp với người quen sơ

Người quen sơ dễ quên bạn, nên mỗi lần liên lạc đều dễ hỏng hơn với bạn thân. Bảng dưới gom những lỗi khiến họ không trả lời:

TránhThay bằng
"Anh còn nhớ em không?" rồi chờTự nhắc tên, chỗ gặp và một chi tiết ngay câu đầu
Biến mất ba năm, xuất hiện là nhờ việc lớnGiữ tín hiệu nhỏ đều đặn, khi nhờ thì nhờ việc nhỏ
Xin lỗi dài dòng vì lâu không liên lạcMột câu "lâu quá em không nhắn anh" là đủ, rồi vào việc
Thả tim, bấm thích mọi bài người kia đăngThỉnh thoảng nhắn riêng một câu về đúng chuyện họ đăng
Gửi cùng một tin cho cả danh sáchMỗi tin một chi tiết riêng của người nhận

Câu "anh còn nhớ em không" làm người kia rơi vào thế khó: nói không nhớ thì vô duyên, nói nhớ thì phải đoán. Tự nhắc trước là cách lịch sự nhất.

Tự kiểm: sợi dây của bạn còn hay đã đứt

Một cách kiểm đơn giản: lấy danh sách người quen sơ ra, với mỗi người hỏi "nếu mai mình nhắn họ một câu hỏi, mình có thấy ngại không?". Nếu ngại vì lâu quá, sợi dây đang mỏng. Đó là những người nên gửi một tín hiệu nhỏ trong tháng này, trước khi có việc gì cần.

Sau một tháng giữ nhịp hai người mỗi tuần, bạn đã chạm vào khoảng tám người. Để ý xem có ai trả lời bằng một câu hỏi lại, kể thêm chuyện của họ, hay hẹn gặp. Những người đó có thể dần chuyển từ quen sơ sang quen hơn, và đó là chuyện tốt.

Sau ba tháng, xem có lần nào bạn hỏi một người quen sơ và nhận được thông tin mới không. Nếu có, ghi lại để nhớ rằng cách này hiệu quả. Nếu chưa, có thể bạn chưa hỏi lần nào, vì vẫn quen hỏi bạn thân trước. Lần sau cần một thông tin lạ, thử hỏi người ở vòng ngoài.

Cũng nhớ rằng bạn cũng là người quen sơ của rất nhiều người. Khi ai đó lâu không liên lạc nhắn hỏi bạn một việc nhỏ, trả lời tử tế. Vòng quen biết lỏng sống được vì có người chịu trả lời.

Câu hỏi thường gặp

Quen biết lỏng khác bạn thân trong công việc thế nào?

Bạn thân là người bạn hay nói chuyện, tin tưởng và thường làm cùng vòng với bạn. Quen biết lỏng là người bạn biết tên, từng nói chuyện vài lần nhưng không thân. Bạn thân giúp nhiều khi cần chỗ dựa, người quen sơ hay mang tới thông tin mới từ vòng khác.

Có nên nhắn cho người quen sơ khi lâu không liên lạc không?

Nên, nếu bạn tự nhắc tên, chỗ gặp và có một lý do cụ thể để nhắn hôm nay. Phần lớn người nhận sẽ thấy vui vì được nhớ tới. Đừng mở đầu bằng một lời nhờ việc lớn.

Giữ liên lạc với bao nhiêu người quen sơ là vừa?

Người đi làm bận thường giữ được sợi dây với hai ba chục người quen sơ bằng nhịp hai tín hiệu mỗi tuần. Con số không quan trọng bằng việc tín hiệu có chi tiết riêng cho từng người.

Bấm thích bài đăng có tính là giữ liên lạc không?

Có, nhưng rất mỏng. Người ta ít khi nhớ ai bấm thích bài mình. Một tin nhắn riêng nói về đúng chuyện họ đăng, dù chỉ một câu, giữ mối tốt hơn nhiều lần bấm thích.

Người quen sơ không trả lời tin nhắn thì sao?

Không trả lời thường vì bận, vì tin nhắn trôi mất, hoặc họ không biết trả lời gì. Đừng nhắn dồn. Có thể nhắn lại một lần sau một hai tuần bằng câu khác, ngắn hơn. Nếu vẫn im lặng thì để đó, không ghi thù.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138