QuenBiet.comQuen Biết
Networking là gì và làm cho đúng

Sổ quen biết cá nhân trong công việc: ghi gì sau mỗi lần gặp để không quên người

Gặp năm mươi người là quên tên một nửa. Sổ quen biết cá nhân ghi những cột nào, ghi lúc nào trong năm phút, dùng sổ để mở lời và những điều không nên ghi.

A Vietnamese woman in a lavender blouse writes in a small notebook at a long shared wooden table in a co-working space, close-up of hands and blank sheets, soft afternoon window light

Sổ quen biết cá nhân là một danh sách bạn tự giữ, mỗi người một dòng, ghi tên, gặp ở đâu khi nào, họ làm gì, họ đang vướng chuyện gì, mình đã hứa gì, và lần liên lạc gần nhất. Ghi trong năm phút ngay sau buổi gặp là đủ; giấy hay điện thoại đều được, miễn mở ra nhanh và tìm được theo tên hoặc theo nghề. Thứ quý nhất trong sổ không phải số điện thoại mà là một hai chi tiết riêng giúp lần sau bạn nói được câu "anh dạo này xưởng mới chạy ổn chưa".

Người làm bán hàng hay tổ chức sự kiện lâu năm gần như ai cũng có một cuốn sổ như vậy, dù gọi tên khác nhau. Phần dưới chỉ cách làm sổ từ đầu: các cột nên có, ghi lúc nào, dùng sổ để mở lời ra sao, và những chuyện tuyệt đối không ghi vào.

Vì sao trí nhớ không đủ, kể cả với người nhớ dai

Chị R làm điều phối ở một công ty tổ chức hội nghị. Một năm chị gặp vài trăm người mới: khách hàng, nhà cung cấp âm thanh, người của khách sạn, diễn giả. Năm đầu chị tin vào trí nhớ. Đến năm thứ hai, chị gặp lại một anh bên âm thanh ở sự kiện khác, anh chào rất thân, hỏi thăm chuyện con chị, còn chị chỉ nhớ mang máng mặt, không nhớ tên, không nhớ đã làm chung vụ nào. Chị phải đứng cười cho qua và cả buổi không dám gọi tên anh.

Chuyện đó xảy ra với hầu hết mọi người khi số người quen vượt quá vài chục. Danh bạ điện thoại chỉ có tên và số, nhiều khi tên lưu là "Anh H âm thanh" hay "Chị L kho". Danh thiếp cất trong hộp không cho biết người đó nói gì với bạn. Tin nhắn Zalo cuộn mất sau vài tuần.

Cái mất đi không phải là số điện thoại, mà là ngữ cảnh: gặp ở đâu, nói chuyện gì, người kia đang lo gì, mình đã hứa gửi gì. Ngữ cảnh là thứ làm cho lần liên lạc sau ấm áp thay vì gượng gạo. Không có nó, tin nhắn nào cũng thành "chào anh, em là R, không biết anh còn nhớ em không".

Sổ quen biết sinh ra để giữ ngữ cảnh đó. Nó không phải là hệ thống quản lý khách hàng của công ty, không cần phần mềm gì đặc biệt. Nó là trí nhớ phụ của riêng bạn.

Một dòng trong sổ gồm những gì

Đừng ghi quá nhiều cột, vì sổ phức tạp là sổ bỏ dở. Bảy cột dưới đây đủ cho phần lớn người đi làm, cột nào trống cũng không sao:

CộtGhi gìVí dụ giả định
Tên và cách gọiTên đầy đủ nếu biết, cách người đó muốn được gọiAnh S, gọi là anh S, không gọi "sếp"
Gặp ở đâu, khi nàoMột dòng ngắn, đủ để nhớ lại cảnhBuổi gặp mặt ngành sự kiện tháng 3, đứng cạnh bàn nước
Làm gìViệc cụ thể, không chỉ chức danhCho thuê âm thanh ánh sáng cho tiệc cưới và hội nghị nhỏ
Đang vướng gìĐiều người kia kể là đang lo, đang tìmĐang tìm thêm thợ điện biết lắp sân khấu ngoài trời
Chi tiết riêngMột chuyện nhỏ họ kể, không nhạy cảmCon trai vừa vào lớp một, thích đá bóng
Đã hứa gìThứ mình nói sẽ gửi hay sẽ giới thiệuHứa gửi số anh thợ điện quen
Liên lạc gần nhấtNgày và việcNgày 12/3, gửi số thợ điện, anh cảm ơn

Cột "đang vướng gì" và "đã hứa gì" là hai cột nhiều người bỏ qua mà lại có giá nhất. Cột đầu cho bạn cơ hội cho đi, cột sau giữ cho bạn không thành người hứa suông.

Ghi trên giấy hay trên điện thoại

Không có cách nào đúng cho tất cả. Người quen cầm bút thì một cuốn sổ nhỏ chia theo chữ cái đầu của tên là đủ, kèm một trang cuối ghi theo nghề để tìm nhanh "ai làm in ấn", "ai làm kho". Ưu điểm là ghi nhanh, không bị phân tâm, nhược điểm là không tìm kiếm được và dễ mất.

Người quen điện thoại có ba lựa chọn đơn giản. Một là ghi vào phần ghi chú của chính danh bạ, ngay dưới số điện thoại, vì khi người đó gọi đến bạn mở ra là thấy. Hai là một bảng tính trên điện thoại, mỗi người một hàng, các cột như bảng ở trên, tiện lọc theo nghề hay theo ngày liên lạc. Ba là một ứng dụng ghi chú bất kỳ bạn đang dùng, mỗi người một ghi chú, đặt tên bắt đầu bằng tên người.

Dù chọn cách nào, hãy chọn cách bạn mở ra được trong mười giây. Sổ quen biết hỏng vì quá đẹp và quá rườm rà nhiều hơn là hỏng vì quá đơn giản. Có người làm bảng tính hai mươi cột, màu mè, dùng được hai tuần thì bỏ.

Một mẹo nhỏ của người làm sự kiện: khi lưu số trong danh bạ, thêm vào sau tên một từ khoá nghề và nơi gặp, ví dụ "S âm thanh hội nghị Q3". Lúc gõ tìm "âm thanh" là ra hết những người làm nghề đó, kể cả khi bạn quên tên. Riêng việc này đã giải quyết được phần lớn cảnh "biết là có quen một người mà không nhớ là ai".

Ghi lúc nào: thói quen năm phút sau mỗi lần gặp

Cái khó của sổ quen biết không phải là bắt đầu mà là giữ thói quen. Cách dễ giữ nhất là gắn việc ghi với một việc bạn chắc chắn làm:

  1. Ngay khi ra khỏi buổi gặp, trước khi lên xe hay vào thang máy, mở điện thoại ghi ba thứ cho mỗi người mới: tên, làm gì, một chi tiết. Chưa cần đủ cột, ghi vội cũng được.
  2. Tối hôm đó, lúc gửi tin nhắn cảm ơn cho người mới gặp, mở sổ bổ sung các cột còn lại: đang vướng gì, đã hứa gì, ngày liên lạc.
  3. Mỗi lần nhắn tin hay gọi điện với người quen có việc gì mới, cập nhật đúng một dòng "liên lạc gần nhất". Đừng để dồn cuối tuần.
  4. Cuối mỗi tháng, mất mười lăm phút lướt qua cột "đã hứa gì", gạch những việc đã làm, làm nốt việc còn treo.
  5. Ba tháng một lần, lướt cột "liên lạc gần nhất", lọc ra những người đã lâu không nói chuyện mà bạn quý, chọn vài người để gửi tín hiệu.

Năm bước này nghe nhiều nhưng tổng cộng chỉ tốn chừng nửa tiếng mỗi tháng. Lần đầu bạn gặp lại ai đó và nói được "chị dạo này đã tìm được thợ điện chưa" mà không cần đoán, bạn sẽ hiểu vì sao nó đáng.

Dùng sổ để mở lời: câu mẫu

Gặp lại ở sự kiện sau vài tháng: "Anh S, em là R bên điều phối hội nghị, mình gặp nhau ở buổi tháng ba đó anh. Vụ tìm thợ điện lắp sân khấu ngoài trời của anh ổn chưa?" Hai chi tiết trong sổ đủ để cuộc nói chuyện bắt đầu ấm.

Tin nhắn hỏi thăm có lý do: "Chị T ơi, em nhớ chị kể bé nhà chị năm nay vào lớp một. Khai giảng xong bé có quen trường chưa chị? Bên em tuần này mới xong đợt hội nghị, giờ mới rảnh nhắn chị." Một chi tiết riêng nhưng nhẹ, không riêng tư.

Khi làm điều đã hứa: "Anh S, hôm trước em hứa gửi anh số anh thợ điện, em hỏi ý anh ấy rồi, anh ấy nhận việc ngoài trời. Em nối hai người qua Zalo luôn nhé."

Khi sổ trống, không nhớ gì về người kia: "Em xin lỗi, em gặp nhiều người quá nên nhớ mặt anh mà quên mất tên. Anh nhắc em lại được không ạ?" Thú nhận thẳng một lần còn hơn né cả buổi, rồi ghi ngay vào sổ.

Những thứ không nên ghi vào sổ

Sổ quen biết là chuyện riêng của bạn, nhưng nó chứa thông tin về người khác. Vài nguyên tắc giữ cho cuốn sổ không thành điều đáng xấu hổ nếu chẳng may ai đó đọc được:

  • Không ghi chuyện sức khoẻ, tiền nong, gia đình riêng tư mà người kia kể trong lúc tâm sự. Ghi "đang có việc nhà, hỏi thăm nhẹ" là đủ.
  • Không ghi nhận xét xấu kiểu "keo kiệt", "khó chịu", "nói nhiều". Nếu cần nhớ để làm việc cho trơn tru, ghi trung tính: "thích nhận báo giá bằng email, không thích gọi điện".
  • Không ghi những gì bạn sẽ ngại nếu người đó đọc. Đó là phép thử đơn giản nhất.
  • Không ghi số căn cước, số tài khoản, địa chỉ nhà riêng của người khác nếu không phục vụ việc gì cụ thể.
  • Không mang sổ quen biết cá nhân sang dùng chung với công ty, và không mang danh sách khách hàng của công ty về làm sổ riêng khi nghỉ việc.
  • Khoá điện thoại, đặt mật khẩu cho bảng tính, đừng để sổ giấy trên bàn làm việc chung.

Ghi đúng mực thì cuốn sổ là thứ giúp bạn quan tâm người khác tốt hơn. Ghi quá tay thì nó thành hồ sơ theo dõi, và không ai muốn mình nằm trong hồ sơ của người khác.

Tự kiểm sau một tháng và sáu tháng

Sau tháng đầu, đếm xem sổ có bao nhiêu dòng, và bao nhiêu dòng có đủ cột "đang vướng gì". Nếu dòng nào cũng chỉ có tên và nghề, bạn đang ghi như danh bạ chứ chưa phải sổ quen biết. Lần gặp tới, cố nghe ra một chuyện người kia đang lo để ghi.

Cũng sau tháng đầu, đếm số lời hứa trong cột "đã hứa gì" đã làm xong. Nếu dưới một nửa, bớt hứa lại, hoặc chỉ hứa những gì làm được trong hai ngày.

Sau sáu tháng, thử một bài kiểm nhỏ: chọn ngẫu nhiên năm cái tên trong sổ, xem bạn có nhớ ra mặt người và câu chuyện không khi đọc dòng ghi. Nếu nhớ được bốn trên năm, cách ghi của bạn ổn. Nếu không nhớ nổi, dòng ghi quá chung chung; thêm chi tiết về cảnh gặp như "đứng cạnh bàn nước", "mặc áo đồng phục xanh".

Cuối cùng, nhìn lại có lần nào cuốn sổ giúp bạn làm một việc tốt cho ai đó không: nhớ ra để giới thiệu, nhớ ra để chúc mừng, nhớ ra để hỏi thăm. Đó mới là thước đo thật của sổ quen biết.

Câu hỏi thường gặp

Sổ quen biết cá nhân nên ghi những gì?

Đủ dùng là tên, gặp ở đâu và khi nào, họ làm việc gì cụ thể, họ đang vướng chuyện gì, một chi tiết riêng không nhạy cảm, mình đã hứa gì và lần liên lạc gần nhất. Không cần nhiều hơn, vì sổ rườm rà rất dễ bị bỏ dở.

Ghi chép về người khác như vậy có phải là theo dõi họ không?

Không, nếu bạn chỉ ghi những gì người kia tự kể trong công việc và để nhớ mà quan tâm họ tốt hơn. Nó thành không ổn khi ghi chuyện riêng tư nhạy cảm, nhận xét xấu, hay thông tin cá nhân không cần thiết. Phép thử là bạn có ngại nếu họ đọc được không.

Nên dùng sổ giấy hay ghi trên điện thoại?

Chọn cách bạn mở ra được trong mười giây. Sổ giấy ghi nhanh nhưng khó tìm, điện thoại tìm được nhưng dễ bị phân tâm. Nhiều người ghi vội trên điện thoại ngay sau buổi gặp và bổ sung vào ghi chú danh bạ hoặc một bảng tính đơn giản vào buổi tối.

Gặp lại người quen mà quên tên thì xử lý thế nào?

Nói thẳng một lần rằng bạn nhớ mặt nhưng quên tên và nhờ họ nhắc lại. Phần lớn người nghe đều thông cảm. Cố né cả buổi còn khó xử hơn. Sau đó ghi ngay vào sổ kèm một chi tiết để lần sau không quên nữa.

Khi nghỉ việc có được mang danh sách khách hàng theo không?

Danh sách khách hàng của công ty là tài sản của công ty, thường có quy định riêng trong hợp đồng lao động, nên không mang theo. Những người bạn quen riêng trong quá trình làm thì vẫn là người quen của bạn. Nếu chưa rõ ranh giới trong hợp đồng của mình, nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138