Muốn nối lại liên lạc với một người quen công việc sau nhiều năm, cách ít gượng nhất là mở đầu bằng một lý do thật và cụ thể khiến bạn nhớ tới họ hôm nay, nhắc lại một chuyện hai bên từng làm chung, và không xin gì trong tin đầu tiên; còn nếu bạn thật sự đang có việc cần, hãy nói thẳng việc đó ngay từ đầu thay vì hỏi thăm vòng vo. Người kia không khó chịu vì bạn lâu không hỏi; họ khó chịu khi lời hỏi thăm hoá ra chỉ là màn dạo đầu.
Bài này viết cho tình huống rất phổ biến: một người từng làm chung dự án, một khách hàng cũ, một anh chị cùng nghề, đã ba bốn năm không ai nhắn ai. Bạn muốn nối lại nhưng cứ cầm điện thoại lên rồi đặt xuống. Phần dưới có câu mở đầu cho từng hoàn cảnh, bảng câu gượng và câu tự nhiên, và cách xử lý khi người kia không nhớ hoặc không trả lời.
Vì sao nối lại khó hơn làm quen mới
Anh Q làm thiết kế nội thất tự do. Bốn năm trước anh làm chung một công trình nhà phố với chị R, khi đó chị là kỹ sư giám sát của bên thi công. Hai người phối hợp ăn ý, chị R từng nói "lần sau có công trình nhớ gọi chị". Rồi mỗi người một việc, không ai gọi ai. Tuần này anh Q thấy chị R đổi sang làm quản lý dự án ở một công ty xây dựng khác. Anh muốn nhắn chúc mừng, nhưng nghĩ: bốn năm không hỏi một câu, giờ chị lên chức mới nhắn, chị có nghĩ mình thực dụng không?
Cái khó của việc nối lại nằm ở chỗ bạn tưởng tượng người kia đang giận mình vì im lặng. Thực tế, phần lớn người đi làm cũng im lặng với rất nhiều người, và họ hiểu đời ai cũng bận. Chị R nhiều khả năng còn nhớ anh Q với cảm giác tốt, vì công trình ngày đó suôn sẻ. Thứ có thể làm chị khó chịu không phải là bốn năm im lặng, mà là một tin nhắn chúc mừng sến sẩm rồi ngay sau đó là lời nhờ vả.
Một chi tiết người làm nghề lâu mới để ý: người được nhắn lại sau nhiều năm thường đọc tin nhắn hai lần. Lần đầu để nhớ ra bạn là ai, lần sau để đoán bạn muốn gì. Nếu lần đọc thứ hai họ không đoán được, họ sẽ trả lời dè dặt, kiểu "dạ chào em, lâu quá", rồi chờ xem câu tiếp theo của bạn có phải lời nhờ không. Tin nhắn càng rõ ý ngay từ đầu, lần đọc thứ hai càng nhẹ nhàng.
Nói cách khác, khoảng cách thời gian không phải vấn đề. Vấn đề là tin nhắn đầu tiên có thật lòng và rõ ràng hay không, và sau tin đó bạn có tiếp tục xuất hiện như một người quen, hay lại biến mất cho tới lần cần nhờ kế tiếp.
Trước khi nhắn: tự trả lời ba câu
Vì sao hôm nay mình nhớ tới họ? Phải có một lý do cụ thể: thấy tin họ đổi việc, đi ngang công trình cũ, gặp lại một vấn đề giống hồi làm chung, có người nhắc tên họ. Lý do này sẽ là câu đầu tiên của tin nhắn. Không tìm ra lý do thì đợi đến khi có.
Hai bên từng có chuyện gì chung đáng nhớ? Một công trình, một lần cùng xử lý sự cố, một lời khuyên họ từng cho. Mở sổ ghi chú nếu có. Chi tiết này giúp họ nhớ ra bạn trong hai giây thay vì phải lục lại.
Mình có đang cần gì từ họ không? Trả lời thật với chính mình. Nếu có, quyết định ngay là sẽ nói thẳng trong tin đầu hay đợi một hai lần trò chuyện. Không có câu trả lời đúng tuyệt đối, nhưng tuyệt đối không giả vờ không cần gì rồi ba câu sau mới lộ ra.
Kênh nào họ còn dùng? Số Zalo cũ có thể đã đổi chủ. Nhìn lần hoạt động gần nhất, hoặc dùng LinkedIn, email công ty mới nếu đã công khai. Nhắn vào một số đã đổi chủ là chuyện dở khóc dở cười, kiểm trước cho chắc.
Câu mở đầu theo từng hoàn cảnh
Khi người kia vừa có tin vui, như chị R đổi việc, anh Q nhắn: "Chị R ơi, em là Q, hồi trước làm nội thất cho công trình nhà phố mà chị giám sát đó chị. Em vừa thấy chị chuyển sang làm quản lý dự án, chúc mừng chị nhé. Hồi đó làm với chị em học được cách đọc bản vẽ kết cấu, giờ vẫn dùng." Tin này có lý do, có chuyện chung, có một lời cảm ơn thật, và không xin gì.
Khi bạn chạm lại một chuyện cũ: "Anh S ơi, em là T bên kho vận, hồi trước mình xử lý vụ container kẹt cảng đó anh. Hôm nay bên em gặp lại đúng cái lỗi khai sai mã hàng y như hồi đó, em nhớ anh liền. Anh vẫn khoẻ chứ ạ?"
Khi có người quen chung nhắc tới họ: "Chị U ơi, em là V, tuần trước gặp anh X ở buổi họp ngành, anh nhắc chị suốt. Em mới nhớ ra hai chị em lâu quá không hỏi nhau. Chị dạo này vẫn làm bên mảng xuất khẩu chứ ạ?"
Khi bạn lỡ im lặng sau một lời hứa: "Anh Y ơi, em là Z. Em nợ anh một lời xin lỗi vì hồi đó hứa gửi anh mẫu mà rồi em đổi việc, quên mất. Em nhắn lại không phải để nhờ gì, chỉ muốn nói câu đó cho đàng hoàng." Câu thẳng thắn như vậy thường được đón nhận tốt hơn bạn nghĩ.
Câu gượng và câu tự nhiên
Câu gượng thường là câu viết để lấp khoảng trống, người đọc nhận ra ngay.
| Câu gượng | Câu tự nhiên |
|---|---|
| "Lâu quá không gặp, anh còn nhớ em không?" | "Em là Q, hồi làm công trình nhà phố với chị đó ạ." |
| "Em xin lỗi vì lâu quá không hỏi thăm, dạo này bận quá." | Không cần xin lỗi chuyện ai cũng bận, đi thẳng vào lý do nhắn hôm nay. |
| "Dạo này anh làm ăn sao rồi?" | "Em thấy công ty anh vừa mở xưởng thứ hai, chúc mừng anh." |
| Hỏi thăm ba câu rồi câu thứ tư "à mà anh ơi cho em hỏi" | Có việc thì nói luôn ở tin đầu, kèm câu "anh không tiện cũng không sao". |
| Gọi điện bất ngờ sau bốn năm | Nhắn trước, nếu người kia hào hứng thì hẹn giờ gọi |
Một lỗi nhỏ nữa: mở đầu bằng "chắc anh không nhớ em đâu". Câu này đặt người kia vào thế khó, vì nếu họ không nhớ thật thì phải nói dối hoặc thú nhận. Cứ tự giới thiệu kèm chuyện chung, để họ nhớ ra một cách dễ dàng.
Nếu bạn thật sự có việc cần nhờ
Nhiều người nối lại liên lạc chính vì có việc, và điều đó không có gì sai. Cái sai là che giấu. Cách tử tế nhất là nói thẳng ngay trong tin đầu, ngắn gọn, và cho người kia một lối từ chối dễ dàng.
Ví dụ anh Q đang cần tìm thợ điện tin cậy cho một công trình mới, và nghĩ chị R biết vài người: "Chị R ơi, em là Q, hồi làm nội thất công trình nhà phố với chị. Lâu quá em không hỏi thăm, giờ nhắn lại lại có việc, chị thông cảm nhé. Em đang tìm một đội thợ điện làm kỹ cho nhà phố, chị có biết ai thì chỉ em với. Chị bận hoặc không tiện thì cũng không sao đâu ạ."
Nếu việc cần nhờ lớn hơn, như xin giới thiệu tới sếp của họ hay xin góp ý cho một hồ sơ dự thầu, thì đừng gói hết vào tin đầu. Tin đầu chỉ nói có việc muốn hỏi ý kiến, xin mười lăm phút gọi điện vào lúc họ tiện, và nêu tên việc trong một câu để họ cân nhắc trước khi nhận lời.
Tin này thật, rõ, và không bắt người kia phải đoán ý. Sau khi được giúp hay không, nhắn cảm ơn, và quan trọng hơn là đừng biến mất thêm bốn năm nữa. Ghi vào sổ một mốc hỏi thăm sau hai tháng, lần này không kèm việc gì. Đó là cách biến một lần nhờ vả thành một mối quen được nối lại thật sự.
Có những việc không nên nhờ người quen cũ ngay sau khi nối lại: vay tiền, nhờ đứng tên, nhờ "nói giúp" để được việc ở cơ quan nhà nước. Những lời nhờ đó làm hỏng mối quen nhanh hơn cả bốn năm im lặng, và việc công thì nên đi đúng đường.
Khi người kia trả lời, không nhớ, hoặc im lặng
Sau tin nhắn đầu tiên có thể xảy ra mấy trường hợp, mỗi trường hợp một cách đáp:
- Họ trả lời vui, kể chuyện của mình: đáp lại bằng chuyện của bạn ở mức vừa phải, rồi gợi ý một lần gặp nếu cùng thành phố. "Hôm nào chị rảnh em mời chị ly cà phê gần công ty chị, nghe chị kể chuyện dự án mới."
- Họ trả lời lịch sự nhưng ngắn: dừng ở đó, cảm ơn một câu, ghi vào sổ, hỏi thăm lại theo dịp. Một tin trả lời ngắn đã là nối lại được rồi.
- Họ không nhớ bạn là ai: đừng ngượng, nhắc thêm một chi tiết rồi thôi, không ép họ phải nhớ.
- Họ đọc mà không trả lời: chờ ít nhất hai tuần. Không nhắn lại hỏi "chị đọc tin em chưa". Nếu có dịp tự nhiên, như họ có tin vui, thả một lời chúc ngắn. Nếu vẫn im lặng, để mối đó ở vòng ngoài.
- Tin không gửi được hoặc số đã đổi chủ: thử kênh khác một lần, hoặc nhờ người quen chung chuyển lời.
Tự kiểm sau một tháng: nếu trong năm người bạn nối lại có hai người trò chuyện tiếp, đó là kết quả tốt. Đừng đo bằng số người đồng ý giúp việc gì, vì nối lại liên lạc không phải để đòi lại một điều gì.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu không liên lạc thì nhắn lại sẽ bị coi là kỳ?
Không có mốc nào khiến việc nhắn lại trở nên kỳ, kể cả năm bảy năm. Thứ quyết định là tin nhắn có lý do thật và có chuyện chung để nhắc. Người quen công việc thường vui khi biết mình vẫn được nhớ tới.
Có nên xin lỗi vì lâu không hỏi thăm không?
Không cần xin lỗi chuyện ai cũng bận, câu đó chỉ làm tin nhắn nặng nề. Chỉ nên xin lỗi khi bạn từng hứa điều gì mà không làm, và lời xin lỗi khi đó nên ngắn, cụ thể, không kể lể lý do.
Nhắn tin hay gọi điện khi nối lại liên lạc sau nhiều năm?
Nhắn tin trước để người kia có thời gian nhớ ra và chọn cách đáp. Một cuộc gọi bất ngờ từ người lâu không gặp dễ khiến họ lúng túng. Nếu họ hào hứng trả lời, lúc đó mới hẹn giờ gọi hoặc gặp.
Đang có việc cần nhờ thì có nên hỏi thăm vài lần rồi mới nói không?
Không nên vòng vo. Hỏi thăm vài lần rồi mới nhờ khiến những lời hỏi thăm trước đó trông như giả. Nói thẳng việc cần ở tin đầu, kèm câu cho phép người kia từ chối, thì cả hai bên đều thoải mái.
Người quen cũ đã đổi số thì tìm lại thế nào cho lịch sự?
Thử LinkedIn hoặc email công ty mới nếu họ để công khai, hoặc nhờ một người quen chung chuyển lời kèm tên và lý do của bạn. Không nên đi hỏi số qua nhiều người hay gọi tới bộ phận lễ tân công ty họ.