Người ngại đám đông hoàn toàn mở rộng được quen biết trong công việc mà không cần đi nhiều sự kiện, bằng cách gặp riêng từng người: mỗi tháng chọn một, hai người, nhắn một lời rủ ngắn có lý do cụ thể, gặp khoảng ba mươi đến bốn lăm phút ở chỗ yên, và sau mỗi lần gặp nhờ người đó giới thiệu thêm một người. Một cuộc gặp riêng cho bạn điều mà mười phút ở bàn nước sự kiện không cho được: thời gian để nghe kỹ và nói thật.
Phần dưới đi từ chuyện chọn người, viết lời rủ, chọn chỗ, nói gì trong buổi gặp, đến cách để một buổi gặp mở ra buổi gặp tiếp theo. Kèm những cái sai khiến người được rủ ngại nhận lời.
Vì sao gặp riêng hợp với người ngại đông
Chị N làm thiết kế bao bì tự do, nhận việc từ các xưởng nhỏ. Chị từng ép mình đi bốn buổi giao lưu của giới thiết kế trong một quý, về buổi nào cũng mệt rã, mà người quen được thì đếm trên một bàn tay. Quý sau chị thử cách khác: mỗi tháng rủ hai người đi cà phê hoặc đi bộ quanh hồ gần chỗ làm của họ. Sáu tháng sau chị có mười hai người quen biết rõ mình làm gì, ba trong số đó đã giới thiệu việc cho chị.
Gặp riêng hợp với người ngại đông vì mấy lẽ đơn giản. Không có tiếng ồn, không phải đoán nhóm nào đang mở, không phải đứng nghĩ xem nên rời đi lúc nào. Bạn chỉ cần tập trung vào một người, mà nghe kỹ một người là việc người hướng nội thường làm rất tốt.
Người được rủ cũng thường thích gặp riêng hơn người ta tưởng. Người bận rộn ngại sự kiện vì mất cả buổi tối, nhưng ba mươi phút cà phê gần văn phòng thì họ xếp được. Và khi có người rủ gặp vì quan tâm thật đến việc họ làm, đa số thấy được tôn trọng chứ không thấy phiền.
Tất nhiên gặp riêng chậm hơn. Một buổi sự kiện bạn có thể chào ba mươi người, còn gặp riêng thì một tháng chỉ vài người. Nhưng quen biết trong công việc không tính bằng số người đã chào, mà bằng số người nhớ bạn và sẵn lòng nhắc tên bạn khi có dịp.
Chọn ai để rủ gặp riêng
Không nên bắt đầu bằng người nổi tiếng nhất ngành. Thứ tự dễ nhất cho người mới tập:
- Người quen sơ đã gặp một lần: người ngồi cạnh ở một buổi học, người bạn từng trao đổi qua email công việc, người cùng nhóm Zalo nghề đã từng trả lời câu hỏi của bạn. Đã có một sợi dây, lời rủ không bị lạnh.
- Người làm mảng sát bên cạnh: bạn làm thiết kế thì gặp người làm in, người bán bao bì, người chụp ảnh sản phẩm. Họ có lý do để muốn biết bạn, và bạn có chuyện để hỏi họ.
- Đồng nghiệp cũ đã chuyển công ty: người dễ rủ nhất, và qua họ bạn biết thêm cả một công ty mới.
- Người được giới thiệu: sau mỗi buổi gặp, người kia thường nhắc đến một ai đó. Đó là người tiếp theo trong danh sách.
Giữ một danh sách ngắn chừng mười cái tên trong điện thoại, ghi cạnh mỗi tên một lý do muốn gặp. Lý do càng cụ thể, lời rủ càng dễ viết. "Muốn hỏi chị về cách báo giá cho xưởng nhỏ" tốt hơn nhiều so với "muốn làm quen".
Viết lời rủ: ngắn, có lý do, dễ từ chối
Lời rủ tốt là lời mà người nhận đọc xong biết ngay bạn là ai, muốn gì, mất bao lâu, và họ từ chối cũng không ngại. Thứ tự các ý:
- Tên bạn và chỗ hai người từng gặp, nếu có.
- Một lý do cụ thể khiến bạn muốn gặp chính người này.
- Thời gian ngắn và chỗ gặp gần họ.
- Một câu cho họ đường lui.
Ví dụ gửi qua Zalo, khoảng mười giờ sáng ngày thường, tránh giờ đầu tuần bận: "Chào anh P, em là N, làm thiết kế bao bì, hôm trước em hỏi về giấy kraft trong nhóm in ấn và anh có trả lời. Em đang làm cho một xưởng bánh nhỏ và muốn hỏi anh vài điều về in số lượng ít. Tuần sau anh có rảnh ba mươi phút cà phê gần chỗ anh làm không ạ? Anh bận thì em hỏi qua tin nhắn cũng được."
Câu cuối làm lời rủ nhẹ đi rất nhiều. Người kia biết mình có lựa chọn, và nghịch lý là họ dễ nhận lời hơn. Nếu sau ba ngày chưa trả lời, nhắn lại một lần: "Anh P ơi, em nhắc lại chút ạ, anh bận thì không sao, em gửi câu hỏi qua đây anh rảnh xem nhé." Rồi thôi.
Chọn chỗ gặp và cách gặp
Gặp gần chỗ người kia, không gần chỗ bạn. Bạn là người rủ, bạn đi xa. Hỏi họ: "Gần chỗ anh có quán nào yên yên không ạ?" Họ chọn quán quen thì càng thoải mái.
Chọn quán yên, có bàn nhỏ. Quán nhạc to hay quán đông giờ trưa làm hỏng cái lợi của gặp riêng. Ngồi cạnh nhau hoặc chéo góc dễ nói hơn ngồi đối diện thẳng.
Thử đi bộ thay vì ngồi. Với người ngại nhìn thẳng vào mắt lâu, đi bộ một vòng công viên hoặc quanh hồ là cách gặp rất dễ chịu. Hai người cùng nhìn về phía trước, khoảng lặng không còn ngượng. Hợp với người quen đã gặp một lần, vào sáng sớm hay chiều mát.
Trả tiền cà phê khi bạn là người rủ. Ví dụ giả định, hai ly cà phê khoảng một trăm nghìn đồng. Nói nhẹ khi gọi: "Em rủ anh mà, để em." Nếu người kia lớn tuổi hơn và nhất định trả, cảm ơn và để họ trả, lần sau bạn mời lại.
Đến trước năm phút. Chọn bàn, gọi nước trước cho mình, nhắn chỗ ngồi để người kia đến khỏi tìm.
Trong ba mươi phút: nói gì cho không bị gượng
Mở đầu bằng lý do đã nói trong lời rủ, đừng vòng vo. Ví dụ: "Em cảm ơn anh đã ra. Như em nhắn, em đang làm bao bì cho xưởng bánh, mỗi lần chỉ in vài trăm hộp, em muốn hỏi anh bên in thường tính giá kiểu này thế nào." Người kia biết ngay mình được rủ để làm gì, không phải đoán.
Chuẩn bị ba câu hỏi, nhưng hỏi xong câu đầu thì đi theo câu chuyện. Người hướng nội hay bám chặt danh sách câu hỏi như đi phỏng vấn. Nếu người kia kể sang chuyện khác mà vẫn thú vị, cứ để họ kể. Ba câu hỏi chỉ là chỗ bám khi câu chuyện chững lại.
Kể một chút về mình khi được hỏi, và mang theo một thứ có ích cho người kia. Có thể là tên một xưởng giấy bạn biết, một mẹo nhỏ trong nghề, hay đơn giản là hỏi thăm việc của họ đang vướng gì. Gặp riêng mà chỉ một bên hỏi thì người kia về sẽ thấy như vừa đi làm tư vấn miễn phí.
Nhìn đồng hồ ở phút thứ hai lăm và chủ động kết thúc đúng giờ đã hẹn: "Em hẹn anh ba mươi phút mà đã gần hết rồi, em không giữ anh lâu. Anh có biết ai bên mảng giấy tái chế em nên hỏi thêm không ạ?" Câu hỏi cuối này là chiếc chìa khoá mở ra buổi gặp tiếp theo. Người kia vừa được bạn giữ đúng lời hứa về thời gian, họ thường sẵn lòng giới thiệu.
Sai hay gặp khi rủ gặp riêng
Các lỗi dưới đây làm người được rủ ngại nhận lời hoặc ngại gặp lần hai:
| Tránh | Thay bằng |
|---|---|
| "Anh có rảnh đi cà phê không ạ?" không kèm lý do | Một câu nói rõ muốn hỏi gì và vì sao hỏi người này |
| Hẹn "lúc nào anh rảnh" | Đưa ra hai khung giờ cụ thể trong tuần sau |
| Gặp rồi kéo dài hơn một tiếng | Kết thúc đúng thời gian đã hẹn, người kia muốn ngồi thêm thì tính sau |
| Buổi gặp thành buổi chào hàng | Chỉ hỏi và chia sẻ, chuyện bán để lần khác, khi người kia hỏi |
| Rủ gặp mà đến muộn hoặc dời lịch sát giờ | Đến trước, dời lịch thì báo trước ít nhất một ngày |
Lỗi chào hàng là lỗi làm hỏng mối nhanh nhất. Người kia nhận lời vì nghĩ là chuyện nghề, ngồi xuống mới biết bị mời mua gói dịch vụ. Lần sau tin nhắn của bạn sẽ bị đọc mà không trả lời.
Một lỗi nữa là rủ gặp riêng cùng lúc quá nhiều người cho nhanh. Gửi cùng một lời rủ cho mười người trong nhóm, người nhận đọc là biết ngay đó là tin gửi hàng loạt, vì không có chi tiết nào riêng cho họ. Mỗi lời rủ nên có ít nhất một câu chỉ đúng với người nhận: chỗ từng gặp, câu họ từng trả lời, việc họ đang làm.
Sau buổi gặp và nhịp cho cả năm
Tối hôm đó hoặc sáng hôm sau, nhắn cảm ơn kèm một chi tiết: "Anh P ơi, em cảm ơn anh sáng nay. Em về thử cách anh nói, gộp đơn với hai xưởng khác để in một lần, thấy giá giảm được một phần. Nếu anh tiện giới thiệu em với chị bên giấy tái chế thì em cảm ơn anh nhiều."
Một tháng sau, báo lại kết quả nếu lời khuyên của người kia có ích. Đây là việc ít ai làm, và chính vì vậy nó làm người ta nhớ bạn. Người cho lời khuyên rất ít khi được biết lời khuyên của mình có tác dụng gì.
Nhịp vừa sức cho người ngại đông: hai buổi gặp riêng mỗi tháng. Ghi lại trong điện thoại mỗi buổi gặp ai, nói chuyện gì, họ giới thiệu ai. Sau một năm là hai mươi tư người biết rõ bạn làm gì, cộng những người được giới thiệu tiếp, một mạng quen biết vững hơn nhiều so với một túi danh thiếp sự kiện.
Gặp riêng không thay hẳn được sự kiện. Mỗi năm vẫn nên đi một vài buổi lớn của ngành, nhưng giờ bạn đi để gặp lại những người đã quen riêng, và nhờ họ giới thiệu thêm ngay tại chỗ.
Câu hỏi thường gặp
Rủ người mới quen sơ đi cà phê có đường đột không?
Không đường đột nếu lời rủ có lý do công việc cụ thể, thời gian ngắn và có đường lui cho người kia. Nhiều người còn thấy được tôn trọng khi có ai quan tâm đến việc họ làm. Đường đột là rủ chung chung, không nói muốn gì, hoặc nài nỉ khi người kia đã từ chối.
Gặp riêng nên kéo dài bao lâu là vừa?
Ba mươi đến bốn lăm phút là vừa cho lần đầu. Bạn nên chủ động kết thúc đúng giờ đã hẹn, nếu người kia muốn ngồi thêm thì họ sẽ nói. Giữ lời về thời gian là cách nhanh nhất để người ta sẵn lòng gặp lần hai.
Người kia lớn tuổi hơn nhiều thì có nên tự trả tiền cà phê?
Nên đề nghị trả vì bạn là người rủ. Nếu người lớn tuổi hơn nhất định trả, cảm ơn và để họ trả, đừng giằng co ở quầy. Lần sau bạn mời lại, hoặc gửi một thứ có ích cho việc của họ thay lời cảm ơn.
Đi bộ nói chuyện có hợp với gặp người mới quen không?
Hợp nhất với người đã gặp ít nhất một lần và sống hay làm gần công viên, hồ. Đi bộ giúp người ngại nhìn thẳng thấy dễ chịu hơn và khoảng lặng bớt ngượng. Với người hoàn toàn lạ, ngồi quán trước cho an toàn, lần sau mới rủ đi bộ.
Họ không trả lời lời rủ thì có nên nhắn lại không?
Nhắn lại một lần sau khoảng ba ngày, nhẹ nhàng, kèm đề nghị hỏi qua tin nhắn nếu họ bận. Sau đó không nhắn nữa. Im lặng thường là bận chứ không phải ghét bạn, vài tháng sau có dịp khác bạn vẫn có thể chào lại.
Mỗi tháng nên gặp riêng mấy người?
Với người ngại đông, một đến hai người mỗi tháng là nhịp giữ được lâu dài. Nhiều hơn thì dễ mệt rồi bỏ giữa chừng. Đều đặn trong một năm quan trọng hơn dồn nhiều buổi trong một tháng rồi nghỉ cả quý.