QuenBiet.comQuen Biết
Người hướng nội, người ngại đi networking

Sợ bị từ chối khi xin kết nối trong công việc: hiểu lời từ chối và mở lời nhẹ hơn

Ngại xin Zalo, ngại rủ gặp, ngại nhắn người mới quen vì sợ bị từ chối. Lời từ chối trong công việc thường có nghĩa gì, cách hỏi để dễ nghe "không", và đáp lại cho đẹp.

An older Vietnamese woman in a white linen shirt sits in a parked car outside an office venue, hands on the wheel, calm breath, passenger seat view, late afternoon

Sợ bị từ chối khi xin kết nối trong công việc dễ chịu hơn khi bạn hiểu rằng phần lớn lời từ chối hay sự im lặng đến từ lịch của người kia chứ không phải từ việc họ đánh giá bạn, và khi bạn hỏi theo cách để người kia dễ nói "không": yêu cầu nhỏ, có đường lui, đáp lại nhẹ nhàng khi bị từ chối. Người hỏi theo cách đó bị từ chối vẫn giữ được mối, và lần sau hỏi lại vẫn tự nhiên.

Bài này dành cho người cứ đứng cạnh một người muốn quen mà không dám xin Zalo, soạn tin rủ gặp rồi xoá, hoặc gửi một lời mời kết nối không ai trả lời rồi mất ngủ cả đêm. Phần dưới nói lời từ chối thường có nghĩa gì, cách hỏi, câu mẫu khi bị từ chối, và cách tự kiểm.

Vì sao một lời từ chối nhỏ lại thấy nặng

Chị T mở một tiệm in nhỏ được ba năm, muốn làm quen chủ một xưởng giấy ở cùng khu để mua giấy trực tiếp. Chị gặp anh ấy ở buổi họp mặt các cơ sở in trong phường, nói chuyện được vài câu, nhưng tới lúc định xin Zalo thì chị chần chừ, sợ anh nghĩ chị muốn xin giá rẻ. Chị về không xin. Hai tháng sau, chị biết tiệm bên cạnh đã mua được giấy của xưởng đó, vì người ta chỉ việc hỏi.

Lời từ chối trong công việc làm người ta thấy nặng vì ta hay đọc nó như một lời nhận xét về mình: mình không đủ quan trọng, mình làm phiền, mình bị coi thường. Người ngại đông thường đã tốn nhiều sức chỉ để mở lời, nên một chữ "không" giống như mất trắng chỗ sức đó.

Thực tế phía bên kia đơn giản hơn nhiều. Người được hỏi đang có bốn mươi tin Zalo chưa đọc, ba cuộc họp chiều nay, và một đứa con cần đón lúc năm giờ. Họ từ chối hay chưa trả lời vì lịch, vì đã có nhà cung cấp, vì chưa thấy cần, hoặc vì lỡ quên. Rất ít khi vì bạn.

Người làm bán hàng lâu năm thường nói đùa rằng họ đã bị từ chối nhiều đến mức không còn đếm, và trong số đó, những người từng nói "không" lại có không ít người sau này thành khách quen, thành người giới thiệu. Một lời từ chối hôm nay chỉ là câu trả lời cho hôm nay, không phải cho cả mối quen biết.

Hiểu được điều này không làm hết sợ, nhưng nó đổi câu hỏi trong đầu bạn từ "họ có thích mình không" thành "lúc này họ có rảnh và có cần không". Câu hỏi thứ hai dễ đối diện hơn nhiều.

Lời từ chối trong công việc thường có nghĩa gì

Đọc lời từ chối theo nghĩa thường gặp nhất, đừng đọc theo nghĩa tệ nhất:

Bạn nghe đượcThường có nghĩa làNên làm
Không trả lời tin nhắn sau ba ngàyBận, trôi tin, chưa có lúc đọc kỹNhắc lại một lần, nhẹ, rồi thôi
"Dạo này anh bận quá, để sau nhé"Lúc này không xếp được, chưa phải đóng cửaHỏi lại sau một, hai tháng
"Bên chị đã có người làm rồi"Chưa cần thêm ở thời điểm nàyCảm ơn, giữ kết nối, không chào lại trong vài tháng
Đồng ý kết nối nhưng không trả lời tinMuốn giữ liên lạc lỏng, chưa có chuyện để nóiGửi thứ có ích khi có dịp, không đòi đáp lại
"Em hỏi anh A xem, anh ấy rành hơn"Thật lòng chỉ cho bạn người phù hợp hơnCảm ơn và hỏi xin cách liên hệ người đó

Có những lời từ chối rõ ràng là đóng cửa: người kia nói thẳng không muốn liên lạc, hoặc chặn bạn. Gặp trường hợp này, không nhắn thêm, không hỏi lý do. Tôn trọng quyết định của người kia là cách duy nhất để lần sau gặp lại ở sự kiện vẫn chào nhau được.

Hỏi sao cho người kia dễ nói "không"

Nghe ngược đời, nhưng lời đề nghị càng dễ từ chối thì càng ít bị từ chối, và bị từ chối cũng đỡ đau. Cách làm:

  1. Xin cái nhỏ trước. Xin Zalo dễ hơn xin gặp. Xin hỏi một câu qua tin nhắn dễ hơn xin cà phê một tiếng. Bắt đầu bằng cái nhỏ nhất đủ để giữ liên lạc.
  2. Nói rõ lý do. "Em xin Zalo anh để hỏi giá giấy theo cuộn, bên em đang in bao bì cho tiệm bánh." Người kia biết bạn muốn gì, không phải đoán, và không lo bị chào hàng.
  3. Đưa sẵn đường lui. "Anh không tiện thì không sao ạ." Một câu như vậy làm người kia thoải mái, và bạn cũng được chuẩn bị tinh thần.
  4. Hỏi khi người kia không vội. Đừng xin kết nối khi họ đang đi về phía cửa, đang nghe điện thoại, hay đang có người khác đợi.
  5. Đề nghị phía bạn làm việc. "Em quét mã anh nhé" thay vì chờ họ mở điện thoại tìm mã. Bớt một bước cho người kia là bớt một lý do để họ ngại.

Khi gửi lời mời kết nối LinkedIn cho người đã gặp, luôn kèm một dòng nhắn: "Chào chị U, em là T bên tiệm in, chiều nay gặp chị ở buổi họp mặt các cơ sở in trong phường. Em kết nối để tiện hỏi chị về giấy cuộn ạ." Lời mời trống không kèm gì là lời mời dễ bị bỏ qua nhất.

Thời điểm nhắn cũng ảnh hưởng: tin gửi lúc mười giờ sáng hay hai giờ chiều ngày thường dễ được đọc kỹ hơn tin gửi lúc mười một giờ đêm hay sáng thứ hai đầu tuần, khi hộp thư của người kia đang đầy việc dồn từ cuối tuần.

Câu đáp lại khi bị từ chối

Phản ứng của bạn sau khi bị từ chối quyết định mối này còn hay mất. Người kia thường cũng ngại khi phải nói không, đáp lại nhẹ nhàng giúp cả hai đỡ khó xử:

  • Khi bị từ chối gặp: "Dạ không sao anh, anh bận thì để khi khác. Em gửi câu hỏi qua tin nhắn, anh rảnh xem giúp em nhé."
  • Khi người kia nói đã có nhà cung cấp: "Dạ em hiểu ạ. Em cứ giữ Zalo, bao giờ bên anh cần thêm thì nhắn em." Rồi đừng chào hàng thêm.
  • Khi tin nhắn không được trả lời sau ba, bốn ngày: "Anh V ơi, em nhắc lại chút thôi ạ, anh bận thì không cần trả lời đâu." Chỉ nhắc một lần.
  • Khi được chỉ sang người khác: "Dạ em cảm ơn anh. Anh cho em xin cách liên hệ anh A, em nói là anh giới thiệu được không ạ?"
  • Khi gặp lại người đã từ chối ở sự kiện sau: "Chào anh, lâu rồi không gặp. Dạo này xưởng bên anh thế nào ạ?" Không nhắc lại lời mời cũ.

Đừng hỏi "sao anh không trả lời em", đừng gửi tin dài giải thích lý do mình hỏi, đừng nhắn lần thứ ba. Mỗi điều đó biến một lời từ chối nhẹ thành một mối khó xử, và người kia sẽ né bạn ở lần gặp sau.

Cũng đừng vội vàng xoá kết nối hay rời nhóm chung vì xấu hổ sau một lần bị từ chối. Giữ nguyên mọi thứ, cứ để mối liên lạc nằm yên. Vài tháng sau, khi có chuyện thật sự liên quan, một lời chào lại là hoàn toàn tự nhiên.

Tập chịu lời từ chối bằng con số

Một cách nhiều người làm bán hàng lâu năm vẫn dùng: đếm số lần hỏi chứ không đếm số lần được. Mỗi tháng đặt mục tiêu hỏi năm lần, xin Zalo, rủ cà phê, nhờ giới thiệu, gì cũng được. Cuối tháng, bạn được ba hay một không quan trọng bằng việc đã hỏi đủ năm. Khi điểm là số lần hỏi, mỗi lần bị từ chối vẫn là một điểm.

Ghi lại mỗi lần hỏi trong điện thoại: hỏi ai, hỏi gì, người kia trả lời sao. Sau ba tháng, nhìn lại sẽ thấy hai điều. Một là tỷ lệ được nhận lời cao hơn bạn tưởng, thường là quá nửa nếu bạn hỏi cái nhỏ và có lý do. Hai là những lần bị từ chối, hầu như không ai nhớ, kể cả bạn.

Cũng nhìn lại những lần không dám hỏi. Như chị T với xưởng giấy: không hỏi là chắc chắn không được, còn hỏi thì ít nhất có cơ hội. Một lần bị từ chối mất năm phút buồn. Một lần không hỏi có khi mất cả một nhà cung cấp tốt.

Nếu nỗi sợ bị từ chối lan sang mọi việc, khiến bạn không dám nhắn khách, không dám xin nghỉ, không dám nói ý kiến trong cuộc họp suốt nhiều tháng, nên tìm một chuyên gia tâm lý để nói chuyện. Đó là chuyện lớn hơn kỹ năng làm quen.

Ví dụ giả định: lần thứ hai của chị T

Ở buổi họp mặt sau, chị T gặp lại anh chủ xưởng giấy. Lần này chị đã chuẩn bị một câu, và chờ đến lúc anh đứng một mình ở bàn nước: "Anh ơi, em là T bên tiệm in đầu ngõ. Em xin Zalo anh để hỏi giá giấy cuộn được không ạ, anh không tiện thì thôi." Anh cười, đưa điện thoại cho chị quét mã, nói xưởng anh đang ưu tiên khách lấy số lượng lớn, nhưng chị cứ nhắn.

Tối đó chị nhắn một tin ba dòng, nói rõ mỗi tháng chị cần khoảng bao nhiêu cuộn, hỏi anh có bán lẻ cho tiệm nhỏ không. Ba ngày không ai trả lời. Chị nhắc lại một lần, kèm câu "anh bận thì thôi ạ". Hai hôm sau anh trả lời: xưởng không bán lẻ, nhưng anh gửi tên một đại lý gần đó lấy giấy của xưởng anh, chị nói anh giới thiệu.

Chị T bị từ chối, đúng nghĩa. Nhưng chị có thêm một người quen trong nghề, một đại lý giá tốt hơn chỗ cũ, và một người chủ xưởng giờ đã biết tiệm in đầu ngõ là ai. Đó là hình dạng thường gặp nhất của một lời từ chối trong công việc: không phải cánh cửa đóng, mà là một lối rẽ.

Câu hỏi thường gặp

Xin Zalo người mới gặp ở sự kiện có kỳ không?

Không kỳ nếu bạn nói rõ lý do công việc và đưa sẵn đường lui. Ở sự kiện trong nghề, trao đổi liên lạc là chuyện mọi người đều chờ. Kỳ là xin mà không nói để làm gì, hoặc nài khi người kia đã ngần ngừ.

Tin nhắn không được trả lời thì nên nhắc lại mấy lần?

Một lần, sau khoảng ba đến bốn ngày, kèm một câu cho người kia đường lui. Sau đó dừng hẳn. Nếu vài tháng sau có lý do mới, như một sự kiện chung hay một thông tin có ích cho họ, bạn có thể nhắn lại như một lần liên lạc mới.

Bị từ chối rồi có nên hỏi lý do không?

Không nên hỏi lý do, vì người kia sẽ thấy bị dồn và phải giải thích. Hãy cảm ơn, nói không sao, và giữ liên lạc lỏng. Nếu họ muốn nói lý do, họ sẽ tự nói, và thường là chuyện lịch hay chuyện đã có người làm chứ không phải chuyện về bạn.

Lời mời kết nối LinkedIn bị bỏ qua có nghĩa là bị ghét không?

Hầu như không. Nhiều người ít mở LinkedIn, có người chỉ nhận kết nối với người đã gặp trực tiếp, có người để lời mời tồn hàng tháng. Lần sau gửi lời mời luôn kèm một dòng nhắc chỗ gặp và lý do kết nối để người kia dễ nhận ra bạn.

Làm sao để bớt sợ bị từ chối khi phải hỏi nhiều?

Đổi cách đếm: đặt mục tiêu số lần hỏi mỗi tháng thay vì số lần được nhận lời. Ghi lại từng lần hỏi và câu trả lời. Sau vài tháng bạn sẽ thấy tỷ lệ được nhận lời cao hơn mình nghĩ, và những lần bị từ chối hầu như không để lại hậu quả gì.

Gặp lại người đã từ chối mình thì nên cư xử thế nào?

Chào như bình thường, hỏi thăm việc của họ, không nhắc lại lời đề nghị cũ. Người kia thường cũng ngại vì từng phải nói không, thái độ thoải mái của bạn giúp họ đỡ khó xử. Nhiều mối quen biết tốt bắt đầu đúng từ lần gặp lại như vậy.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138